ابن عباس گفت كه : مؤمنان گفتند : يا رسول اللَّه ! اگر ما از ايشان اعراض كنيم ، و ايشان را به آن خوض بگذاريم ، و باز نرنيم ، ترسيم كه گنهكار شويم . رب العالمين بجواب ايشان اين آيت فرستاد :
وَ ما عَلَى الَّذِينَ يَتَّقُونَ مِنْ حِسابِهِمْ
اى من آثام الخائضين «
مِنْ شَيْءٍ »
، و لكن امرى المؤمنين بهجران الخائضين تذكير للخائضين . «
لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ »
الخوض فى الباطل ، يعنى اذا قمتم عنهم منعهم ذلك من الخوض و الاستهزاء ، فأنكروا قيامكم عنهم ، فيكون ذلك تذكيرا . سعيد جبير گفت : چون مسلمانان بمدينه هجرت كردند ، منافقان با مسلمانان مىنشستند ، و چون قرآن مىشنيدند خوض و استهزا ميكردند ، چنان كه مشركان در مكّه ميكردند . مسلمانان گفتند : بر ما حرج نيست درين مجالست ، كه اللَّه ما را در آن رخصت داده ، و از خوض ايشان بر ما هيچ چيز ( 1 ) نيست .
رب العزّة در مدينه آن آيت فرستاد كه در سورة النساء است :
وَ قَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِي الْكِتابِ
الاية ، و اين آيت كه
وَ ما عَلَى الَّذِينَ يَتَّقُونَ
منسوخ گشت .
وَ ذَرِ الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَهُمْ
الاية - اين لفظى است از الفاظ تهديد و از الفاظ تهاون . در وعيد گويند : ذرنى و فلانا ، و در تهاون گويند : ذر فلانا فى كذا ، و ذره يفعل كذا ، و قرآن جايها بهر دو ناطق . ميگويد : گذار ايشان را يعنى باك مدار از ايشان و خوار دار ايشان را كه دين خود ببازى گرفتند ، يعنى : اتخذوا دين الاسلام لعبا اى باطلا و لهوا عنه . «
وَ غَرَّتْهُمُ الْحَياةُ الدُّنْيا »
عن دينهم الاسلام . ابن عباس گفت : اين در شأن كافران مكّه و ترسايان و جهودان فرو آمد ، كه رب العزّة هر گروهى را عيدى كرد ، و هر قومى در عيد خويش بباطل و بازى و نشاط و طرب مشغول شدند مگر امّت محمّد ( ص ) ، كه ايشان عيد خود موسم طاعت ( 2 ) ساختند ، نماز جماعت ( 3 ) و ذكر فراوان و تكبير و تهليل و قربان . رب العزّة ميگويد : گذار ايشان را كه در عيد خود بباطل و بيهوده مشغول
هامش
1 - نسخهء ج : هيچيز . 2 - نسخهء ج : عبادت . 3 - نسخهء ج : به جماعت .