وَ ما لَنا لا نُؤْمِنُ بِاللَّهِ
- قوم نجاشى كه مسلمان شدند چون بازگشتند با ديار و وطن خويش ، كافران ايشان را ملامت كردند ، و زبان در ايشان نهادند كه : تركتم ملة عيسى و دين آبائكم ! دين پدران خويش و ملت عيسى بگذاشتيد ! ايشان جواب دادند كه :
وَ ما لَنا لا نُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ ما جاءَنا مِنَ الْحَقِّ
اين
ما لَنا
در لغت عرب در جاى « لم » نهادند . ميگويد : چرا ايمان نياريم و چه رسيد ما را كه بنگرويم به خدا و به آنچه بما آمد از رسول و قرآن ؟ !
وَ نَطْمَعُ أَنْ يُدْخِلَنا رَبُّنا مَعَ الْقَوْمِ الصَّالِحِينَ
اى مع امة محمّد ( ص ) . اين قوم صالحان امت محمداند كه جاى ديگر ميگويد :
« أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُها عِبادِيَ الصَّالِحُونَ »
،
فَأَثابَهُمُ اللَّهُ بِما قالُوا
الاية . رب العالمين جزاء ايشان بهشتها داد به آنچه گفتند كه :
فَاكْتُبْنا مَعَ الشَّاهِدِينَ
، و نيز گفتند :
وَ نَطْمَعُ أَنْ يُدْخِلَنا رَبُّنا مَعَ الْقَوْمِ الصَّالِحِينَ
، و به آن گفتار ايشان اخلاص پيوسته بود ، كه به آخر گفت :
وَ ذلِكَ جَزاءُ الْمُحْسِنِينَ
اى المخلصين . اين دليل است كه اخلاص قرين قول و عمل مىبايد تا مستحق ثواب گردد . آن گه صفت كافران و مآل و مرجع ايشان نيز بگفت :
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ كَذَّبُوا بِآياتِنا أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَحِيمِ
- الجحيم النّار الشّديدة الوقود . يقال : جحم النّار اذا زاد فى ايقادها ، و جاحم الحرب اشدّ مواضعها .
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُحَرِّمُوا طَيِّباتِ ما أَحَلَّ اللَّهُ لَكُمْ
- اين آيت در شأن عثمان بن مظعون آمد كه رهبانيت بر دست گرفته بود و در سراى خود سرب ساخته بود ، و در آن مىبود . بروز چيزى نمىخورد ، و بشب خواب نميكرد ، و گوشت نمىخورد ، و با اهل خود نمىبود ، و اين عثمان بن مظعون الجمحى از مهينان و بهينان صحابه بود . رسول خدا وى را برادر خواند ، و چون از دنيا بيرون شد ، مصطفى ( ص ) بخانهء وى شد ، وى را مرده ديد ، او را بوسه داد . چون عثمان اين رهبانيت بر دست گرفت ، قومى از صحابه را از وى آرزوى آمد ، و بوى پيوستند در خانهء وى ، و در موافقت سيرت