الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ
الآية - مقاتل گفت : اين آيت در شأن سعد بن الربيع بن عمرو الانصارى فرو آمد . زن وى حبيبة بنت زيد بن ابى زهير الانصارية نافرمانى كرد ، و نشوز نمود . سعد لطمهاى بر وى زد . حبيبه بخشم برفت ، بخانهء پدر بار شد . پدرش پيش مصطفى ( ص ) شد ، و شكايت كرد از سعد ، و گفت :
افرشته كريمتى فلطمها ، دختر گرامى خويش را فراش وى ساختم ، و او را بزد .
رسول خدا ( ص ) گفت : او را بر شوهر قصاص است . حبيبه رفت تا قصاص خواهد .
رسول ( ص ) او را باز خواند و گفت : توقّف كن تا جبرئيل فرود آيد ، و از آسمان حكم آرد . آن ساعت جبرئيل فرو آمد ، و آيت آورد :
الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ
.
فقال النّبيّ ( ص ) : « اراد اللَّه امرا و اردنا امرا ، و الّذى اراده اللَّه خير » .
معنى آيت آنست كه مردان بر زنان مسلّطاند ، و بر سر ايشان بداشته ، تا ايشان را تأديب و تعليم ميكنند ، و آنچه صلاح ايشانست بايشان مينمايند ، و فرا آن ميدارند ، و ميان ايشان قصاص نيست مگر در نفس و در جرح . و مردان را بر زنان فضل است با فزونى عقل ، و دين ، و يقين ، و قوّت عبادت ، و كمال شهادت ، و استحقاق نبوّت و خلافت ، و امارت ، و ديت و ميراث دو چندان زنان ، و طلاق در دست مردان ، و زنان را يك شوى ، و مردان را چهار زن ؛ و زنان را در خانه نشستن آئين ، كه اللَّه تعالى گفت :
وَ قَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ
، و مردان را بيرون شدن و جهاد كردن كه اللَّه گفت :
انْفِرُوا خِفافاً وَ ثِقالًا وَ جاهِدُوا بِأَمْوالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
.
قال رسول اللَّه ( ص ) : « المرأة مسكينة ما لم يكن لها زوج . » قيل يا رسول اللَّه :
و ان كان لها مال ؟ قال : « و ان كان لها مال » ؛ و قال : « خير النّساء امرأة ان نظرت اليها سرتك ، و ان امرتها اطاعتك ، و اذا غبت عنها حفظتك فى مالها و نفسها » ، ثمّ تلا ( ص ) :
« الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ