وَ لَهُ أَسْلَمَ
و خداى را گردن نهاد ،
مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
هر كه در آسمانها و زمين كس است ،
طَوْعاً وَ كَرْهاً
بعضى از ميان جان و بعضى از بن دندان ،
وَ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ
( 83 ) و همه را با وى خواهند برد .
قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ
بگوى ايمان آورديم بخداى ،
وَ ما أُنْزِلَ عَلَيْنا
و هر چه فرو فرستاده آمد بر ما ،
وَ ما أُنْزِلَ عَلى إِبْراهِيمَ
و هر چه فرو فرستاده آمد بر ابراهيم
وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ الْأَسْباطِ
و پيغامبران كه از فرزندان يعقوب بودند ،
وَ ما أُوتِيَ مُوسى وَ عِيسى
و هر چه موسى را دادند و عيسى را ،
وَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ
و هر چه ديگر پيغامبران را دادند ، از خداوند ايشان ،
لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ
يكى را از پيغامبران جدا نكنيم در تصديق بتكذيب ،
وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ
( 84 ) و ما وى را گردن نهادگانيم و خويشتن فرا دادگان .
النوبة الثانية
قوله تعالى :
ما كانَ لِبَشَرٍ
الآية . . . مقاتل گفت : « بشر » اينجا عيسى ( ع ) است و « كتاب » انجيل ، و آيت در شأن ترسايان نجران آمد ، كه در عيسى دعوى باطل كردند و غلوّ نمودند . ميگويد : روا نبود و سزا نباشد و هرگز خود نبود عيسى را كه خداى او را پيغامبرى و كتاب انجيل دهد پس آن گه بمردم گويد : مرا بندگان باشيد ! و مرا بخدايى گيريد فرود از خداى . ابن عباس و عطا گفتند : بشر اينجا محمد ( ص ) و كتاب قرآن . و سبب نزول آن بود كه بو رافع جهود و رئيس ترسايان نجران گفتند : يا محمد ( ص ) تو ميخواهى كه ما ترا بنده باشيم و ترا بخدايى گيريم ! رسول اللَّه گفت : معاذ اللَّه كه من اين گويم يا فرمايم ،
« ما بذلك بعثنى و بذلك امرنى »
خداى كه مرا به پيغامبرى فرستاد نه به اين فرستاد كه شما مىگوييد و نه به اين فرمود . ربّ العالمين بر وفق قول او اين آيت فرستاد . حسن گفت : مردى از مصطفى ( ص ) در خواست كه