وَ لا يُؤْخَذُ مِنْها عَدْلٌ
- اى فدية . و منه قوله تعالى
وَ إِنْ تَعْدِلْ كُلَّ عَدْلٍ
اى و ان تفد كل فدية لا يؤخذ منها . و
سئل النبى صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم عن الصرف و العدل فقال - « الصّرف التوبة ، و العدل الفدية »
- معنى آيت آنست كه هيچ تن را باز نفروشند كه از آن بدلى ستانند يا فدايى پذيرند .
وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ
- و ايشان را بر اللَّه يارى ندهند ، چنانك ايشان را شفيع نيست روز رستخيز ايشان را يارى دهنده نيست .
النوبة الثالثة
- قوله تعالى
يا بَنِي إِسْرائِيلَ
- اشارتست بلطف و كرم حق وابندگان و مهربانى وى بريشان ، منت مىنهد بريشان كه منم خداوند كريم و سپاس دارنده و بر رهى بخشاينده و بهر جفايى ببرّ پيش آينده ، و رهى را با همه جرم وامدح خود خواننده ، و شكر نعمت خود از وى در خواهنده ، اينست كه بنى اسرائيل را گفت
اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ
- اى فرزندان اسرائيل - شكر نعمت من بگزاريد و حق نعمت من بر خود بشناسيد ، تا مستحق زياده گرديد و نيكنام و بهروز شويد ، بسا فرقا كه ميان بنى اسرائيل است و ميان اين امّت - ايشان را گفت ،
اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ
- و اين امت را گفت
فَاذْكُرُونِي
- ايشان را گفت نعمت من فراموش مكنيد ، و اين امت را گفت مرا فراموش مكنيد ، ايشان را نعمت داد و اين امّت را صحبت داد ، ايشان را بشهود نعمت از خود باز داشت و اينان را به شرط محبت با خود بداشت . و لسان الحال يقول
فسرت اليك فى طلب المعالى * و سار سواى فى طلب المعاش
پير طريقت گفت - الهى ! كار آن دارد كه با تو كارى دارد ، يار آن دارد كه چون تو يارى دارد ، او كه در دو جهان ترا دارد هرگز كى ترا بگذارد ! عجب آنست كه او كه ترا دارد از همه زارتر ميگذارد ، او كه نيافت بسبب نايافت مىزارد ، او كه يافت بارى چرا ميگذارد ،
در بر آن را كه چون تو يارى باشد * گر ناله كند سياه كارى باشد