اندازه و كاستى و ناتوانيى نيست ، از اين رو آفريدگان براى خود وجودى بدون فضل و لطف و بخششهاى او نمىبينند و هدفى والاتر از نزديكى جستن به دو از طريق منزّه شمردن و تسبيح و افزون جستن فضل او با ذكر نامهاى نيكويش نمىشناسند ، به اين سبب آفريدگان همواره در تسبيح ذات عزّ و جلّ اويند .
«
يُسَبِّحُ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ
- هر چه در آسمانها و هر چه در زمين است خداى را تسبيح مىگويند . » هر يك به زبان و روش خود ، اين همان مسير و جهت حركت كاينات و هستى يافتگان است . وقتى قرآن انسان را در برابر اين بزرگترين حقيقت قرار مىدهد براى آن است كه او را وادار به پيوستن بدان كند ، و به دو نشان دهد كه سرنسپردن او به خداوند استثنايى است خطرناك كه او را در مسيرى بر عكس ارادهء پروردگارش و تمام آفريدگان ديگر قرار مىدهد ، و در نتيجه با مخالفتها و موانعى بزرگ روبرو مىشود كه او را پايمال مىكند و كارش به نابودى مىكشد . پس راهى براى نجات از اين عاقبت / 370 و رسيدن به هدفها و سرفرازيها وجود ندارد مگر با هماهنگ ساختن وجود خود با ارزشها و قوانين در مسير حركت درست عالم هستى ، از طريق اعتراف به ناتوانى و نقصى كه در آدمى است و شناخت كمال مطلق پروردگار خود ، و سپس تسبيح و فروتنى و سرسپارى به دو . و از آنجا كه ديدهها و خردها و پندارها ذات متعال او را درنمىيابد و درك نمىكند ، خداوند نامهاى خود را وسيلهاى براى ما قرار داده كه به سوى شناخت او رويم و آنها را به ما يادآور شده و گفته است :
«
الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ
- آن فرمانرواى پاك از هر عيب ، آن پيروزمند حكيم را . » ابو جعفر امام باقر ( عليه السلام ) گفت : « خداوند اين نامها را به عنوان وسيلهاى ميان خود و آفريدگانش آفريد ، بدين وسيله به درگاه او تضرّع مىكنند و به عبادت او مىپردازند و اين نامها همان ذكر و ياد كرد اوست . » « 3 » و از امام رضا ( عليه
هامش
( 3 ) - نور الثقلين ، ج 5 ، ص 295 .