مسئوليتها به سببهاى گوناگون سرچشمه مىگيرد . پس در آنجا هيچ كس جز عمل خود را كه خداوند شماره كرده و بر آن شاهد بوده نمىيابد و نمىتواند آن را از او پنهان دارد يا انكار كند و هيچ شفيع و ياورى او را از آن وضع رهايى نمىبخشد .
در درس آينده آگاه خواهيم شد كه چگونه خداوند بدان آيه از نجوا ( سخنانى كه در نهان انجام مىگيرد ) مثل مىزند و از آن بيم مىدهد زيرا خود شاهد هر چيزى است كه از آشكار و نهان ، و كوچك يا بزرگ . و تا وقتى كه انسان دستخوش نسيان و فراموشى است نبايد هيچ كسى از وضعى كه دارد دچار غرور و فريب شود ، چه بسا در آخرت گناهى بر او آشكار شود كه خود حساب آن را نمىكرده ، و امام زين العابدين ( ع ) در صحيفهء سجاديّهء خود اين درس را به ما مىدهد ، آنجا كه گويد : « آه از آن دم كه در طومارهاى كارهاى ناشايست خطايى از من خوانده شود كه خود آن را از ياد بردهام و توبه شمار آوردهاى ، پس گويى : بگيريد او را ، و واى بر آن كه بگيرندش و عشيرهاش نتواند او را برهاند ، و قبيلهاش او را سودى نرساند » .
/ 155
[ سوره المجادلة ( 58 ) : آيات 7 تا 13 ]
أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ ما يَكُونُ مِنْ نَجْوى ثَلاثَةٍ إِلاَّ هُوَ رابِعُهُمْ وَ لا خَمْسَةٍ إِلاَّ هُوَ سادِسُهُمْ وَ لا أَدْنى مِنْ ذلِكَ وَ لا أَكْثَرَ إِلاَّ هُوَ مَعَهُمْ أَيْنَ ما كانُوا ثُمَّ يُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا يَوْمَ الْقِيامَةِ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ( 7 ) أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نُهُوا عَنِ النَّجْوى ثُمَّ يَعُودُونَ لِما نُهُوا عَنْهُ وَ يَتَناجَوْنَ بِالْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ وَ مَعْصِيَةِ الرَّسُولِ وَ إِذا جاؤُكَ حَيَّوْكَ بِما لَمْ يُحَيِّكَ بِهِ اللَّهُ وَ يَقُولُونَ فِي أَنْفُسِهِمْ لَوْ لا يُعَذِّبُنَا اللَّهُ بِما نَقُولُ حَسْبُهُمْ جَهَنَّمُ يَصْلَوْنَها فَبِئْسَ الْمَصِيرُ ( 8 ) يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا تَناجَيْتُمْ فَلا تَتَناجَوْا بِالْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ وَ مَعْصِيَةِ الرَّسُولِ وَ تَناجَوْا