علوم تجربى در همين راستا به پيش مىرود . ترقى و پيشرفت علوم تجربى اكنون از طريق قانون عليت انجام مىشود ؛ براى اينكه هر حادثهى و هر پديده از خود علت مىخواهد . تا علت آن مشخص نشود راه علاج برايش پيدا نمىشود . مثلًا اگر داكتر علت مرض را نفهمد ، نمىتواند براى مريض نسخه بنويسد ، اگر بنويسد بدون فايده خواهد بود . بايد ابتداء علت مرض پيدا شود سپس به تناسب علت ، راه علاج آن بايد جستجو گردد . شما مىدانيد كه بعضى امراض مانند مرض " ايدز " و بعضى از اقسام " سرطان " تاكنون راه علاج برايش پيدا نشده است ؛ براى اينكه تا هنوز علت اصلى آنها پيدا نشده است ؛ چونكه علت آنها تا كنون شناسايى نشده راه علاج هم ندارند . مرض زكام از نظر مردم عوام يك مرض ساده و پيش پا افتاده است ؛ ولى تا اكنون علت همين مرض ساده شناسايى نگرديده است .
بعضى اوقات مرض زكام مدتها طول مىكشد و هر چند علاج كند باز هم بىفايده است ؛ مدتها طول مىكشد تا اينكه زمينه وجودش از بين برود ، زمانىكه زمينه فعاليتش از بين رفت خوب مىشود . مرض زكام با وجود آنكه علتش پيدا نشده داكتران مىگويند : مرض زكام از خود علت دارد ، بعضى از چيزها را بهعنوان علت آن معرفى مىكنند ؛ ولى قدر متيقن علت اصلى آن تا كنون پيدا نشده است ، بعضى افراد در طول سال چندين مرتبه به مرض زكام مبتلا مىشود ؛ اماّ علاج قطعى براى آن پيدا نشده است . هيچ چيز بدون علت نمىباشد ، گرمى و سردى ، گرد و غبار ، ابر و باران ، كوتاهى و درازى روزهاى فصل سال ، حرارت خورشيد ، زلزله ، سيلاب ، بادهاى
انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى) — صفحة 299
مساهمون: الشيخ محمد آصف المحسني
ص٢٩٩