ماده پرستان ذليل
مىخواهم از آنعده محصلين افغانىكه به پيروى از ماديين علت خلقت را قبول ندارند اين مطلب را بپرسم ؛ چرا شما تحقيق نمىكنيد ؟ چرا به دنبال عليّت نمىرويد ؟ به چه دليل تصادف را در آفرينش دخيل مىدانيد ؟ چرا منكر عليت در ذرات كوچك نمىشويد ؟ چرا براى آنها علت پيدا مىكنيد و به دنبال علت آنها هستيد ؟ چرا از همان ابتداء نمىگوييد كه تمام ذرات جهان از روى تصادف به وجود آمدهاند ؟ چرا از ابتداء منكر قانون عليّت نمىشويد ؟
جواب سؤال مرا همهى شما مىدانيد ! براى اينكه تمام مكاتب مادى از قبيل داروين ، ماركسيم ، ماترياليست و ساير مكاتب مادى با هر رنگ و روى مختلفىكه دارند ، ازابتداء هركدام براى تمام أشياى ريز و درشت علت قايلاند ، علتهاى مختلف براى آنها معرفى مىكنند ؛ اما در اصل خلقت و آفرينش كه مىرسند در يك سنگر واحد موضع گيرى مىكنند . همه مىگويند : كائنات تصادفاً خلق گرديده است . تصادف يعنى معلول بىعلت ، به نظر شما معلول بىعلت ممكن است ؟ ! اگر بگوييد ممكن است تمام علوم تجربى باطل مىشود .
دانشمندان مادى فكر مىكنند با اين جواب ، خود را راحت مىسازند ؛ در حالىكه با اين جواب زير پاى خود را خراب مىكنند . تمام علوم به شمول علوم انسانى و علوم تجربى و فلسفه بر يك مطلب استواراند ، آن يك مطلب چيست ؟ قانون عليت است ؛ اگر قانون عليت باطل شود ، فلسفه هم باطل مىشود ، علوم تجربى هم باطل مىشود ،