مغازه خريدارى مىكند و متباقى پول خود را پس مىگيرد . به هرصورتىكه باشد ، وقتى انسان متوجه مىشود كه از كسى پول اضافى گرفته است ، فوراً به صاحبش پس بدهد . يعنى پولهاى اضافى از مقدار حق خود بيشتر گرفته باشد . بعضى موقع چنين اتفاقاتى مىافتد كه شخص در موقع حساب متوجه نبوده و اشتباهاً بهكسى پول زياد مىدهد ؛ در اينصورت ، شخص پول دهنده نه تنها انسان را امين مال خود قرار نداده است ؛ بلكه از پول اضافى كه به انسان داده است نيز اطلاع ندارد . در فقهاسلامى به چنين مالى مىگويد : امانت شرعى ؛ خداوندمتعال جل جلاله انسان را امين قرار داده است و شرعاً انسان مسئول است كه به عنوان أمين ، آن امانت را به صاحبش برگرداند .
بعضى اوقات كسى به منزل شخصى انسان مىآيد و موقع رفتن چيزى را فراموش مىكند ، يا بهاصطلاح ، جا مىگذارد ، به اين نيز امانت شرعى گفته مىشود و انسان مكلف است كه آن امانت را به صاحبش برگرداند و يا به آن شخص اطلاع دهد كه بيايد مال خود را بردارد ؛ اين موضوع مربوط به همه مردم است چه صاحبان منازل و چه مغازه داران ، اگر چيزى از كسى فراموش مىشود و جايش مىماند ، بايد به صاحبش برگردانده شود و چنانچه صاحب مال معلوم نباشد بايد انسان جستجو كند تا او را پيدا نمايد ؛ اگر از پيدا شدن او كاملًا نا اميد گردد ، آنوقت امانت شرعى را به فقير صدقه بدهد و نيت نمايد كه خدا ثواب آن مال را به صاحبش اصلىاش برساند .
به هرحال مؤمن بايد أمين باشد و امانت چيزى مهمى است كه قرآن مجيد راجع به آن سفارش زيادى نموده است و علاوه بر سفارش قرآن و احاديث ، حفظ امانت به انسان شخصيت مىبخشد ، هيبت و صلابت انسان را به نمايش مىگذارد ،
انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى) — صفحة 166
مساهمون: الشيخ محمد آصف المحسني
ص١٦٦