6 - آيا تربيت مفيد است ؟
بعضى از علوم مانند فلسفه و منطق نظرى صرف مىباشد و پارهاى از علوم هم نظرى و هم عملى و تجربىاند مانند علم طب و غيره . اخلاق هم نظر مىخواهد و هم عمل . ولى بحث مهم اينجاست كه آيا مردم خوب يا بد آفريده نشدهاند ؟ و يا اينكه بعضى بد و بعضى خوب خلق نشدهاند ؟ و در هر صورت آيا اخلاق قابل تغيير است تا تربيت مفيد باشد ؟ و يا قابل تغيير نيست تا تربيت بيهوده و لغو باشد ؟
از حكماى رواقى نقل قول شده است كه تمام مردم از آغاز با فطرت و طبيعت خير آفريده شدهاند و اگر به بديها آغشته مىشوند به علت همنشينى با بدان و عدم تربيت و مبتلا شدن به شهوتها مىباشد .
جماعتى از پيشينيان گفتهاند كه مردم از طينت پست و طبيعت كثيف آفريده شدهاند و كدورات در ماده آنها به كار برده شده لذا طبيعت شر در نهاد آنان وجود دارد و تمايل بخير به علت تعليم و تربيت است ولى جمعى هم هيچ گاه بخير علاقهاى نشان نمىدهند چون شر آنها بسيار شديد است .
از جالينوس نقل كردهاند كه بعضى بر طبع اهل خير و بعضى بر طبع اهل شر و ساير مردم بطبع ميانه و متوسط بين اهل خير و اهل شر خلق شده اند .