در دست ندارد ، درين موارد و امثال آن قانون بشرى هيچ تأثيرى نخواهد داشت .
( رابعا ) قوانين بشرى بتوسط اشخاص معينى صورت ميگيرد ، نه بوسيلهى همهى مردم ، مثلا در اعصار ما قانون گاهى از طرف چند نفرى از اعضاى قوهى مجريه تدوين از طرف قوهى مقننه تصويب مىشود و گاهى تدوين و تصويب هر دو در قوهى مقنّنه صورت ميگيرد
حالا بايد ديد كه همچه افراد از نظر علم و كمال و تسلّط بر اوضاع و احوال محيط صلاحيّت تقنين را دارند يا نه ؟ جواب منفى است ، زيرا انتخاب اعضاى مقنّنه در همهى كشورهاى جهان وابسته بعلم و فضل نبوده ، بلكه مولود رضاى مردم است كه بوسيلهى پول و تبليغات حاصل ميگردد ، و حتّى در دولتهاى بزرگ مصارف تبليغات ممكن نيست آراء را بدست آورد ولو لقمان حكيم باشد و در خيلى از كشورها اعضاى مقنّنه فرمايشى است .
علاوه بر عدم صلاحيّت فكرى و علمى اعضاء خيلى از اوقات تصويب قانون روى مصالح عمومى كشور ( ولو نسبى و ظاهرى باشد ) صورت نمىگيرد ، بلكه احساسات يك عده تظاهركنندگان و يا خواست آمرانهى حكومتهاى مستبد و يا منافع شخصى يك عدّه از وكلاى مقتدر عامل مهم صدور قانون مذكور ميگردد .
اين دلائل قوى و امثال آن ثابت ميسازد كه بشر اصلا قادر نيست
متافيزيك از نظر رئاليزم يا معارف اسلامى از نگاه علم وفلسفه (فارسى) — صفحة 176
مساهمون: الشيخ محمد آصف المحسني
ص١٧٦