اين تفسير را شديدا رد نموده و مدعىاند كه معناى قدرت واجب الوجود ، بودن فاعل در حد ذات خود بحينيكه اگر بخواهد بجا مىآورد و اگر نخواهد بجا نمىآورد ، و چون مشيّت و ارادهى خداوند عين ذات اوست ، و ذات او ضرورى است ارادهى او از براى فعل ضرورى است و قهرا فعل هم ضرورى مىشود زيرا تخلّف معلول از علّت محال است .
پس صدق شرطيّه اوّل ( يعنى اگر بخواهد بجا مىآورد ) منافات با وجوب و ضرورت مقدّم ( يعنى مشيّت ذاتى خداوند ) ندارد چنانچه صدق شرطيّه دوم ( يعنى اگر نخواهد بجا نمىآورد ) منافاتى باستحاله و امتناع مقدّم ( لا مشيّت ) ندارد « 1 » .
من از تفصيل اين بحث و نقل ادلّهى طرفين و تحليل آنها درين كتاب كه روى سخن با جوانانى است كه معلومات آنها منحصر بعلوم تجربى است و از فلسفه و حكمت بهرهى درستى ندارند معذرت ميطلبم و كسانى كه زبان عربى را بلد هستند متوجه باشند كه كتاب صراط الحق ( ج اول ) اين مسأله را بطور تفصيل و تحليل و تحقيق
هامش
( 1 ) كسانى كه مايل به تحقيق اين بحث باشند به جزء اول صراط الحق ، اسفار ، شرح منظومه ، شوارق ، شرح تجريد علّامهى حلّى ، شرح تجريد قوشچى ، شرح مواقف ، شرح مقاصد ، شرح اشارات ، قوائد العقائد ، شرح طوالع ، احقاق الحق كه از كتابهاى مشهور فلسفه و علم كلام است مراجعه كنند .