بندگان خود ) بر مىگرديم و شما شكست مىخوريد و فلسطين دوباره به دست مسلمانان خواهد افتاد . به اميد آن روز .
طبيعت إنسان
وَ كانَ الْإِنْسانُ عَجُولًا
( الإسراء : 11 ) إنسان همواره عجول و شتاب زده است .
خوانندگان عزيز به مطالب ذيل توجه داشته باشند :
اولًا : إنسانها استعداد شر و خير و مكارم اخلاقى و مساءى « 1 » اخلاقى را دارند .
ثانياً : استعداد اصلاح و إفساد خود و ديگران را نيز دارند .
ثالثاً : طبيعت افراد نسبت به صلاح و فساد و تمايل به اقسام خير و شر ، يكسان نيست . بعضيها از اول تمايل بيشتر به صلاح و يا به فساد دارند كه در اخبار طينت در بحارالأنوار ( جزء 4 يا 5 ) آمده است و من در يكى از كتابهاى عربى خود در بحث جبر و تفويض و امر بين الأمرين تشريح مفصّلى دادهام .
رابعاً : اين اختلاف و زيادتى و كمى تمايل افراد به خير و يا شر به حد إجبار و إضطرار نمىرسد تا مسقط تكليف شرعى گردد . و اين موضوع تا حدى حسّى مىباشد . خوبان بد مىشوند و بدان خوب مىگردند . اين طبيعت آدمى از تربيت خوب و بد و از حادثات مؤثر محيط كوچك و بزرگ در عصر ما محيط بين المللى ( انترنت ) و از صفات و اخلاق پدران و مادران و اجداد و جدّات مطابق قانون وراثت تكوينى و كيفيت غذا و هوا و فعاليتهاى سياسى و غيره كه ممكن است همه زير عنوان محيط جمع شوند ، در حالت نوسان است إنسانها بر همين اساس عجول و جهول و ذهول و . . . مىشوند و نيز صبور و وقور و زكى و فهيم و زرنگ مىگردند . ( عوامل شخصيت : تربيت ، توارث و محيط )
همين عوامل است كه بدون اينكه اختيار و إراده إنسان را سلب كنند او را تا داخل متن
هامش
( 1 ) - مساءى مصدر ميمى به معناى بديها .