تعالى . در همهى اديان ثابت بوده بلكه توحيد در عبادت از اول بشريت تا قيامت به عنوان دين مىباشد و عبادت غير از خداوند شرك است و خروج از دين خدا .
و به عبارت ديگر اگر كسى خدا را به عنوان واجب الوجود و خالق همهى موجودات قبول داشته باشد ولى در مقام پرستش و عبادت هم خدا و هم بعضى از مخلوقات را بپرستد ؛ بلكه باخدا ، موهوم غير موجود را بعنوان اين كه مقرب ( نزديك كننده إنسان ) به خدا مىباشد را تعظيم نمايد از دين بيرون مى رود ، إنسان تنها در مقابل خداوند كه ربّ او است بايد تذلّل و عبادت كند و تذلّل در پيش أنبياء و اولياء بعنوان ربّ موجب شرك است
سجده ملائكه براى آدم و برادران يوسف براى او به امر خداوند بوده و شرك نيست بلكه اطاعت خداوند است .
توانايى شيطان تا كجا ؟
« فَأَنْساهُ الشَّيْطانُ ذِكْرَ رَبِّهِ فَلَبِثَ فِي السِّجْنِ بِضْعَ سِنِينَ »
( يوسف : 42 )
شيطان ياد يوسف را از ذهن ساقى سلطان برد . يعنى شيطان قدرت به فراموشى بردن آدمى را دارد .
« وَ ما أَنْسانِيهُ إِلَّا الشَّيْطانُ . . . »
( الكهف : 63 )
آنچه كه از اعمال شيطان در قرآن ذكر شده غالب آنها در اين جا ذكر مىشود :
1 - ازلال ، يعنى لغزانيدن آدمى ، . 2 - اخراج آدم و حوّا از بهشت 3 - وعده فقر 4 - امر به فحشاء ، 5 - تخبيط « 1 » 6 - استزلال ، 7 - 8 - تخويف اولياى خود ، 9 - كيد ، « 2 » 10 - فقط وعده غرور ، 11 -
إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ . . .
مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ ،
12 - تزيين ، 13 - إنساء 14 - وسوسه ، 15 - دشمنى با بنى
هامش
( 1 ) - بعضى تخبّط را به ديوانه گى و اختلال حواس آدمى از جانب شيطان تفسير كردهاند در اين مورد دقت شود .
( 2 ) - قرآن كيد شيطان را ضعيف ناميده .