يُخْلِصونَ لَكُمْ فى الْباطِنِ ، وَ ساعَةً تَخْلونَ فيها لِلَذّاتِكُمْ ؛ وَ بِهَذِهِ السَّاعَةِ تَقْدِرونَ عَلَى الثَّلاثِ السّاعاتِ . « 1 »
« سعى كنيد كه اوقات شما چهار بخش باشد : زمانى براى خداوند كه با او مناجات كنيد ، و زمانى براى امر معاش و گذران زندگى ، و زمانى براى معاشرت و همنشينى با برادران مورد اعتماد و وثوق كه عيوب شما را به شما نشان ميدهند و در قلب و باطنشان نسبت به شما إخلاص دارند ، و زمانى كه در آن براى تمتّع و لذّت بردن از لذّات حلال و طيّب خلوت مىكنيد ؛ و به واسطهء اين بخش چهارم است كه بر سه بخش ديگر قدرت مىيابيد . ( و اگر از لذّات حلال إلهى استفاده نكنيد نشاط و شوق شما از دست رفته و از مناجات و اصلاح امر معاش و معاشرت با دوستان هم ناتوان مىشويد . ) »
مزاح و مطايبه
برخورد ايشان در عين وقار ، همراه با شيرينى و لطافت و لطف بود . در معاشرت و مجالست گهگاهى مطايباتى نيز با اهلمنزل داشتند و ديگران را مسرور مىنمودند و در كمال ادب و وزانت و دور از هرگونه شائبهء معصيت و غفلت لطيفهاى مىگفتند و اسباب سرور ديگران را فراهم مىنمودند .
با آن غم و غصّهها و آن واردات توحيدى كه در دل داشتند ، اين نوع برخوردها غيرمتوقّع و براى ما جدّاً عجيب بود ، و سزاوار است كه اسوهاى براى سالكين إلى الله قرار گيرد ؛ يعنى شدّت واردات معنوى و حزن و اندوه آخرت و فراق حضرت حقّ نبايد براى سالك به گونهاى باشد كه در مجالست با اهل و عيال و دوستان اين همّ و اندوه آشكار شود ، بلكه مؤمن حزنش در قلب و
هامش
( 1 ) . بحارالأنوار ، ج 75 ، ص 346 .