مجتهد حقّى پيدا مىكنند و وى بايد نوعى احترام يا توجّه خاصّ بيش از ديگران نسبت به ايشان داشته باشد ؛ و اگر همانطور كه با همه برخورد مىشود با آنها تعامل كنى ناراحت شده و براى پرداخت وجوهات به جاى ديگرى ميروند . و چون برخى اهل علم از اين افراد استقبال كرده و براى اخذ وجوهات از خود رغبتى نشان ميدهند ، اين افراد بدعادت شده و انتظار دارند ديگران به سراغ آنها بروند و كأنّه در پرداخت سهمين مباركين براى خود شأنى قائلند !
در حالى كه اين وظيفهء شرعى مكلّف است كه با كمال احترام خمسش را بدهد و اموالش را پاك كند ، و فقها و مراجع در اين امر نفعى ندارند و فقط بار ايصال وجوهات به دست مستحقّين بر دوش ايشان است كه بايد با دقّت تمام مستحقّ را از غير مستحقّ تشخيص داده و حقوق را به صاحبانش برسانند .
ميفرمودند : مرحوم آيةالله بروجردى نيز همينطور بودند و اگر كسى كه براى حساب خمس مراجعه كرده بود ، مىخواست ذرّهاى منّت بگذارد ، ايشان قبول نمىكردند و با صراحت ميفرمودند : پولتان را برداريد و ببريد !
بارى ، اصل و اساس اين نحوه عمل ، مناعت و حرّيّت و آزادمردى اين بزرگان است كه رغبتى به دنيا ندارند ؛ و سزاوار است خصوصاً اهل علم از اين روش الگو گرفته و به اين سنّت حسنه اقتداء نمايند و عزّت و عظمت علم و معنويّت را با اين امور زائل و بىارزش مبادله ننمايند ، ولى متأسّفانه كسانى كه در چنين شرائطى اينچنين عمل كنند و از اين مبالغ هنگفت چشم بپوشند به ندرت يافت مىشوند ، خصوصاً اگر در شرائط سخت اقتصادى به سر برند .
در باب آزادمردى و حرّيّت والد معظّم سخن بسيار است كه شايد برخى از نمونههاى ديگر آن در خلال ديگر مباحث كتاب ذكر گردد ؛ آنچه ما در تمام عمر خود از ايشان ديديم اين بود كه در غير رضاى إلهى بههيچ وجه من الوجوه زير بار منّت احدى نمىرفتند و به ماسوىالله اعتنائى نداشتند .
نور مجرد (يادنامه سيد محمد حسين حسينى طهرانى) (فارسى) — صفحة 568
مساهمون: السيد محمد صادق الطهراني
ص٥٦٨