استفاده شود و قبل از غذا دست را خشك نكنند ولى پس از آن حولهاى هم براى ميهمانان آورده شود تا دستشان را خشك نمايند . و نيز مستحبّاست در آغاز ، از شستن دست صاحب سفره شروع شود تا وى زودتر خوردن غذا را شروع كنند كه ميهمانان از خوردن حيا ننمايند و سپس از دست راست او دستها را بشويند تا به شخصى كه در دست چپ صاحبخانه است تمام شود ، و در انتهاء بر عكس عمل شود ؛ يعنى از دست چپ صاحبخانه آغاز و به صاحبخانه تمام شود ، چون احترام ميهمان اقتضاء مىكند كه دست او را زودتر بشويند . « 1 »
مرحوم والد به اين سنّت مقيّد بودند ، ولى برخى به اين روش اعتراض ميكردند و مىگفتند : اين كارها مربوط و مخصوص به قديمالأيّام است كه آب لولهكشى نبوده و شرائط مناسبى براى ميهمانان براى شستن دستها وجود نداشته و براى رعايت بهداشت و تميزى دست در هنگام غذاخوردن امر به آوردن آفتابه و لگن شده است ، ولى در زمان فعلى كه همگى به راحتى مىتوانند دستان خود را قبل از غذا بشويند و بهداشت را مراعات كنند وجهى ندارد كه بهاين طريقه عمل شود .
علّامهء والد ميفرمودند : اين سخن صحيح نيست و ادلّهء استحباب اين كار اطلاق دارد و حكمتهاى وارده در روايات نيز اختصاصى به زمان گذشته ندارد و
هامش
( 1 ) . كلينى در كافى در باب صفة الوضوء قبل الطّعام ، به سند خود از حضرت امام صادق عليهالسّلام روايت مىكند كه :
الوُضوءُ قَبلَ الطَّعامِ يَبدَأُ صاحِبُ البَيتِ لِئَلَّايَحتَشِمَ أحَدٌ ، فَإذا فَرَغَ مِنَ الطَّعامِ بَدَأَ بِمَن عَن يَمينِ صاحِبِ البَيتِ حُرًّا كانَ أَو عَبدًا .
و نيز روايت مىكند كه :
يَغسِلُ أوَّلًا رَبُّ البَيتِ يَدَهُ ثُمَّ يَبدَأُ بِمَن عَلَى يَمينِهِ و إذا رُفِعَ الطَّعامُ بَدَأَ بِمَن عَلَى يَسارِ صاحِبِ المَنزِلِ و يَكونُ ءَاخِرُ مَن يَغسِلُ يَدَهُ صاحِبَ المَنزِلِ لِأنَّهُ أولَى بِالصَّبرِ عَلَى الغَمَرِ .
( كافى ، ج 6 ، ص 290 و 291 )