استاد
من به سر منزل عنقا نه به خود بردم راه * قطع اين مرحله با مرغ سليمان كردم « 1 »
از أركان مهمّ در سلوك و عرفان عملى ، استاد و شيخ آگاه است و حضرت علّامهء والد رحمة الله عليه لزوم استاد را از مسلّمات عقل و كتاب و سنّت دانسته و در مواضع متعدّدى از « دورهء علوم و معارف إسلام » آن را برهانى نمودهاند .
پيمودن راه خدا و طىّ مسير عبوديّت و درمان أمراض قلبى ، مشروط به مراعات ظرائف و دقائقى است كه جز استاد خبير مهيمن بر نفوس كسى نمىتواند از آن آگاه گردد ، و سالكى كه بر أساس ظنّ و گمان خود قدم در اين راه بگذارد ، در هيچ منزلى ، از آفات و تبعات آن در أمان نيست .
در رسالهء سير و سلوك منسوب به بحر العلوم ميفرمايد :
« راه هر كس متفاوت ، و مرض هر شخص مختلف ، و معرفت قدر مرض غيرمقدور ، و مقدار دواء غيرمضبوط ، و شناختن مرض هر شخصى مشكل ، و ترتيب علاج صعب و عقبات راه بى حدّ ، و كَريوهء راه بىنهايت ، و دزدان پنهانى بىغايت ، و شناختن ايشان مستصعب . » « 2 »
هامش
( 1 ) . ديوانحافظ ، ص 165 ، غزل 368 .
( 2 ) . رسالهء سير و سلوك منسوب به بحر العلوم ، ص 127 و 128 .