تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سر الفتوح ناظر بر پرواز روح (ضميمه فقهاى حكيم) (فارسى) — صفحة 183

مساهمون:

ص١٨٣
اين گروه ، اين عالم را حادث زمانى مىدانند . و چون در اينجا سخن از بزرگ فيلسوف مشرق زمين و فخر حكماء اسلام مرحوم صدرالمتألّهين و نظريهء عميق ايشان دربارهء حدوث عالم و عدم انقطاع فيض إلهى به ميان آمد خوب است به مختصرى از كلام ايشان در كتاب ارزشمند « أسفار » بپردازيم تا اين مسأله مقدارى بيشتر مورد بررسى قرار گيرد . ايشان در جلد هفتم از كتاب « أسفار » موقف دهم ، در ضمن چند فصل بطور تفصيل به اين مسأله پرداخته‌اند . در ابتداى همين موقف دربارهء طرح مسأله چنين فرموده‌اند : « المَوقفُ العاشرُ فى دوامِ جودِ المبدأ الأوّلِ و أزليّةِ قدرتِه ، و بيانِ أنّه لم يَنقطع و لا يَنقطعُ فَيضُه عمّا سِواه أبداً و لا يَتعطّلُ عنِ الفعلِ دآئماً ، مع أنّ العالَم مُتَجدّدٌ كآئنٌ فاسدٌ ؛ و إنّما الّذى لا يَبيدُ و لا يَنقُص و لا يَنفَد أبداً هى كلماتُ اللهِ التّآمّاتُ و علومُه الباقياتُ ، و هى ليست مِن جُملة العالَمِ و ما سوى الحقِّ ؛ كما أشرنا إليهِ مِراراً . و فيه فصولٌ . » « موقف دهم دربارهء دوام جود مبدأ أوّل و أزلى بودن قدرت اوست ، و دربارهء بيان اينكه فيض او از ماسواى خود بريده نبوده و نخواهد بود و هيچگاه خداوند از فعل و ايجاد باز نخواهد ايستاد ، در عين اينكه عالم در حال تجدّد و كون و فساد است ؛ و تنها چيزى كه از بين نرفته و نقصان نمىپذيرد و پايان نمىيابد همانا كلمات تامّات إلهى و علوم هميشگى او ( فيض خداوند ) مىباشد كه از جملهء عالم و