هامش
- شهيد ثانى ، شيخ بهائى ، قاضى نور الله شوشترى ، سيّد حيدر آملى ، سيّد محمود آملى ، شيخ أبوالفتوح رازى ، ابن فهد حلّى و سيّد بن طاووس .
و همچنين در بين متأخّرين از علماء ، افرادى نظير مرحوم سيّد مهدى بحرالعلوم ، حاج ملّا مهدى نراقى و فرزندش مرحوم ملّا احمد نراقى ، عبدالصّمد همدانى صاحب كتاب « بحرالمعارف » ، سيّد باقر سلماسى ، صدرالمتألّهين شيرازى ، حكيم سبزوارى ، فيض كاشانى ، مرحوم آخوند ملّا حسينقلى همدانى و شاگردان ايشان تا زمان ما افرادى نظير مرحوم علّامهء طباطبائى ، مرحوم آية الله حاج شيخ محمّد جواد انصارى همدانى ، مرحوم آية الله حاج ميرزا جواد ملكى تبريزى ، مرحوم آية الله حاج شيخ عبّاس طهرانى ، مرحوم آية الله سيّد رضا بهاء الدّينى ، و بزرگانى از اين قبيل كه همگى در راه و روش سلوك عرفانى بوده و از مسير و منهاج اهل بيت عليهم السّلام هرگز خارج نشدهاند .
بسيار روشن و واضح است كه هرگز روايات وارده در ذمّ تصوّف ، اين گروه را شامل نخواهد شد ، چرا كه هيچ جهتى براى مذمّت اين گروه وجود ندارد بلكه اين گروه مصداق واضح « علماء ربّانى » بوده و تمام روايات وارده در مدح و تمجيد علماء ربّانى شامل آنها مىباشد . اگرچه برخى جاهلان از اشتراك لفظى صوفيّه سوء استفاده نموده و روايات ذمّ تصوّف را بر اين گروه اطلاق مىكنند ولى اين امر ناشى از عدم معرفت به حال اين بزرگان مىباشد .
و چه خوب فرمودهاند مرحوم آية الله العظمى شربيانى - كه پس از مرحوم شيخ انصارى مدّتى مرجعيّت حوزهء نجف را داشتند - وقتى كه برخى به ايشان نامه نوشتند كه آخوند ملّا حسينقلى همدانى صوفى است و روش -