مودّت و محبّت اهل بيت است و منحصر در دوستى آنان است ، راجع به نفس پيغمبر نبوده ، بلكه منافع آن راجع به خود مردم و امّت است .
و لذا ذكر شد كه چون معنى اجر و مزد كه در حقيقت بازگشت سود و نفعى است بسوى انسان در إزاء عملى كه نموده است در اينجا متحقّق نيست ، استثناء منقطع بوده ، و آيه مباركهء :
قُلْ ما سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ
« 1 » اين معنى را روشن مىكند كه : بگو آنچه من از شما مزد طلبيدم راجع به خود شماست ، و بنابراين مودّت ذوى القربى منفعتى است كه عائد خود شما خواهد شد و اجر و پاداش من فقط بر عهدهء خداست .
ثانياً : مخاطب به اين آيه بنا بر اين معنى مسلمين هستند و اين آيه مدنيّه خواهد بود . و براى مسلمين بعد از ايمان به حضرت رسول و تصديق به عصمت آن حضرت و مشاهدهء آن همه مراتب عظمت و سعهء روح و علوّ مقام ، چگونه ممكن است چنين خيالى رخ دهد ؟
و اگر اين معنى مخالف شأن نبوّت باشد و به علّت زمينهء اين اتّهامات نبايد چنين حكمى وضع گردد ، بنابراين سائر مزايا و اختصاصات حضرت رسول كه آيات قرآن دلالت بر آن دارد ، مانند وجوب اطاعت مطلقه و تسليم محض در برابر اوامر آن حضرت ، و مانند اختصاص أنفال و غنائم به آن حضرت ، و مانند اختصاص خمس به ذوى القربى ، و آنچه در امر زنان نسبت به خصوص آن حضرت إباحه شده است ، نيز نبايد وضع گردد و اين أحكام ، خلاف واقع و منافى با شأن آن حضرت خواهد بود ؛ و معلوم است كه بدين معنى هيچكس گويا نيست .
و ثالثاً : فرضاً از معنى آيه صرف نظر گردد و جملهء
: إِلَّا الْمَوَدَّةَ
هامش
( 1 ) - قسمتى از آيه 47 ، از سورهء 34 : سبأ