و با دلالت نصّ و وضوح از او خبر داده است . » « 1 » آنچه را كه حضرت استاد در اينجا ذكر فرمودهاند ، راست و درست است . و حتّى داستان كورش و فتح بابل و آزاد كردن و ارسال اسيران يهود را به بيت المقدس همگى صحيح است . امّا جمعآورى عزرا تورات را ، و بناى هيكل ( مسجد الأقصى ) و فرستادن او را بدانجا ، به امر كورش نبوده است ؛ بلكه از وفات كورش به مدّت مديدى با فاصلهء شصت و هشت سال بوده است .
اسارت بنى اسرائيل بدست بختنصّر در سنهء 606 قبل از ميلاد بوده است ، و كورش بابل را در سنهء 538 قبل از ميلاد فتح نمود . و اين فاصلهء 68 سال ، قريب هفتاد سالى است كه يهود در اسارت بودند .
امّا فوت كورش در سنهء 525 قبل از ميلاد بوده ؛ و حركت عزرا از بابل به بيت المقدس در سنهء 457 قبل از ميلاد است . و بنابراين رفتن عزرا به اورشليم و جمعآورى تورات نيز مدّت شصت و هشت سال ( 68 ) يعنى قريب هفتاد سال پس از مرگ كورش بوده است .
و بنابراين ، از زمان اسارت يهود بدست بختنصّر كه در سنهء 606 قبل از مسيح بوده ، تا آمدن عزرا و نوشتن و جمع كردن تورات ، و بناء مسجد الأقصى كه در سنهء 457 قبل از مسيح است ، يكصد و چهل و نه سال ، يعنى قريب يكصد و پنجاه سال ، يعنى يك قرن و نيم فاصله بوده است .
[ از اسارت يهود تا نوشتن مجدّد تورات ، يك قرن و نيم فاصله بود ]
توضيح اين مطلب آنست كه : « قاموس كتاب مقدّس » در احوال دانيال پيغمبر از جمله مىگويد : « دانيال ( يعنى خدا حاكم من است ) كلدانيان وى را به بلطشصّر موسوم نمودهاند . او در 606 سال قبل از مسيح به بابل به اسيرى برده
هامش
( 1 ) « الميزان فى تفسير القرءان » ج 3 ، ص 339 تا ص 341