أمّ الكتاب ( عالم لوح محفوظ ) در نزد ما مكانى عالى و محكم و رفيع دارد . » اين آيه در افادهء آنچه را كه بيان كرديم ، بسيار خوب نكات و دقائقى را شرح مىدهد . اوّلا : اين كتاب ، قرآن ، يعنى به صورت سور و آيات قابل قرائت قرار داده شده ، و عربى آشكار قرار داده شده ؛ به علّت فهم مردم . و ثانيا : اين قرآن در أمّ الكتاب ؛ كه :
وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ
« 1 » در عالمى است كه در بساطت و تجرّد و علوّ و نور ، حكم منشأ و مادر را دارد نسبت به جميع عوالم در نزد خدا .
و ثالثا : آنجا ديگر به صورت اين سور و آيات نيست . حقيقتى است محكم و عالى ، بلندمقام و رفيع الدّرجة كه ابدا ناحيهاى از تجزيه و تفريق و تفصيل در آن راه ندارد ؛ و انديشهء هيچ متفكّرى ، و واهمهء هيچ طائر بلندپرواز قوّهء خياليّهاى را بدان ساحت قدس راه نيست ، و قبل از وصول به عزّ آن مقام منيع ، مضمحلّ و نابود مىشوند و راه نمىيابند .
فقط مطهّرون مىباشند كه بدانجا رسيدهاند ، و آن حقيقت مجرّده را ادراك نمودهاند ؛ كه :
لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ
. و نمىتوانند جز پاكشدگان از رذائل و هواى نفس ( با عبور از درجهء اخلاص و وصول به مقام صدّيقين و مخلصين كه ابدا شائبهاى از بينونت و دوگانگى در وجودشان و عقلشان و سرّشان باقى نمانده است ) بدانجا برسند ، و آن ذروهء رفيع را حائز گردند .
اين قرآن پائين و نازلشدهء مفصّل و مبيّن ، به نحو اعلى و اتمّ در آن قرآن بالا و منزل عنه و علىّ و محكم موجود است . كأنّه آن قرآن چشمهء آبى بوده و پيوسته از آن آب مىجوشد ؛ آن منبع فوران و نبع را دفعة به پيامبر دادهاند ، و
هامش
( 1 ) آيه 39 ، از سورهء 13 : الرّعد :يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ.
« خداوند به ارادهء خود از بين مىبرد و به وجود مىآورد ؛ امّا امّالكتابى كه در آن چيزى معدوم نمىشود ، در نزد خداوند است . »