حسن بن علىّ بن شعبهء حرّانىّ در « تحف العقول » حديث دارد از حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام كه فرمود : لا خير فى عبادة ليس فيها تفقّه ؛ و لا فى قراءة ليس فيها تدبّر . « 1 » « أبدا خيرى در عبادت نيست در صورتى كه از روى فهم و درايت نباشد ؛ و خيرى در قرائت نيست در صورتى كه در آن تأمّل و تفكّر و تدبّر نباشد . »
[ در نمازها بعد از حمد ، سورهء كامل واجب نيست ]
قرآن خواندن در حال نماز ثوابش افزون است ، و در زمان رسول اكرم صلّى الله عليه و آله و سلّم قرآن را در نمازها مىخواندند ، و پس از قرائت حمد از هر جاى قرآن قرائت مىنمودند . سورهء خاصّى معيّن نشده ، و يك سورهء كامل هم واجب نيست . اكتفا به چندين آيه نمودن ، و يا يك سوره را در دو ركعت تقسيم نمودن ، و يا در چندين ركعت پخش نمودن در صورتى كه سورهء طويل باشد ممدوح است .
آرى ، چقدر خوب است انسان از آيات مختلفه در نماز بخواند ، و همهء قرآن را در نمازها بطور تناوب قسمت كند . البتّه در ابتداى هر ركعت بايد سورهء حمد را بخواند ، زيرا سورهء حمد در حكم احوالپرسى از خداست ، بيان صفات جمال و جلال اوست . چون كسى ابتداء وارد نماز شود ، و يا بعد از هر سجده كه بر مىخيزد و در حكم ابتداى سخن گفتن است ، بايد حمد را بخواند ، لا صلاة إلّا بفاتحة الكتاب . « 2 » « هيچ نمازى تشريع نشده است مگر آنكه در اوّل هر ركعت از آن ، سورهء فاتحه تشريع شده است . »
هامش
( 1 ) « تحف العقول » ص 204 ، رواه مرسلا .
( 2 ) « مستدرك الوسائل » ج 1 ، ص 274