هزاران سختيها و ناگواريها براى خدا و براى رضاى حضرت اقدس احديّت او بدين مقام رسيدهاند . اين راه براى همه باز است ، و راه عرفان بسته نيست .
هركس مىتواند به مقام توحيد نائل گردد و عبد و ولىّ خدا شود ، و در حرم امنوامان او وارد شود .
البتّه منصب امامت منصبى است خاصّ كه انحصار به امامان دارد ، و اين ربطى به كمال و توحيد سائر افراد ندارد ؛ همهء مردم جهان در سايهء تربيت و ولايت و امامت امامان مىتوانند اين راه را طىّ كنند ، و به اعلى درجهء كمال انسانيّت نائل آيند .
مواعظ الهى در كتاب اقدسش ، نفس هيولانى و مستعدّ انسان را حركت مىدهد ، و با سير در راه تربيت و تعليم ، تمام استعدادها را فعليّت مىدهد .
دردهاى كامنه و متراكمهء در نفوس را علاج مىكند ، و بر روى زخمها و جراحات غير قابل علاج مرهم مىنهد و شفا مىبخشد . رحمت ظاهر و رحمت باطن را مىگسترد و عموميّت مىدهد .
مؤمن بايد به چنين كتابى دست زند ، و به فضل و رحمت خدا كه آموزش قرآن است شاد و مسرور گردد .
قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَ بِرَحْمَتِهِ - فَبِذلِكَ فَلْيَفْرَحُوا هُوَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ
. « 1 » « بگو اى پيامبر ! شما مردم بايد فقط به فضل خدا و رحمتش شاد گرديد ؛ او از آنچه را كه مردم گرد مىآورند بهتر است . »
[ مسلمين در اثر تعاليم قرآن به جائى رسيدند كه عقل از وصفش عاجز است ]
مسلمين در اثر تعليم قرآن به جائى رسيدند كه واقعا عقل از وصفش
هامش
( 1 ) آيه 58 ، از سورهء 10 : يونس ؛ و قبل از اين آيه فرموده است :يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ شِفاءٌ لِما فِي الصُّدُورِ وَ هُدىً وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ. « اى مردم ! حقّا از جانب پروردگارتان ، قرآن مجيد كه موعظه و شفاى دردهاى سينه ، و هدايت و رحمت براى مؤمنان است آمده است . »