آن جهاد صدر اسلام تعطيل شد . و بنى اميّه و بنى عبّاس دو امپراطورى بزرگ به صورت اسلام بودند . و آنان برنامهء قرآن را كه بر اساس مبارزه با ستم و ظلم ، و بسط عدل و داد است به خاك نسيان سپردند و به عيّاشى و خودپرورى و خوردن و از دسترنج دگران بار آمدن ، كاخهاى خود را بنا نمودند . و در نتيجهء تعطيل درس عملى قرآن ، نوبت بردهگيرى بدست اين شياطين افتاد كه همّ و غمّى جز فساد در عالم ندارند . مقصود و غرضى از جنگ جز توسعهء خاك و بهرهبردارى از ذخائر و معادن و دسترنج كار دستى مردم فقير و ضعيف و يتيم و بيوهزن ندارند .
آن جهاد اسلام ، و آن غرض و آن هدف و آن ايثار و عدل و انصاف و برادرى و برابرى را وقتى مقايسه مىكنيم با اين جهانگيرىها و كشفها و دريانوردىها و تسلّط بر ملل بواسطهء شيطنت و رشوه و بسط موادّ مخدّره ، و از حيثيت اخلاق و فضائل سقوط دادن براى بدست آوردن حطام دنيوى و زندگانى متجمّل ؛ حقيقة دچار بهت و حيرت مىگرديم .
آخر آن كجا و اين كجا ؟ آن صددرصد شرف و فضيلت ، و اين صددرصد رذالت و دنائت . سياست اينها بر پايهء دروغ و مكر پايهگذارى شده ، و سياست قرآن بر پايهء صدق و واقعيّت .
هامش
- تصويب و امضا و مأموريّت و اطاعت از آنهاست و گرنه آن را واژگون مىنمودند .
( 4 ) انگليسها براى اين شاهان و ملوك تاج و تخت سلطنت بپاداشتند ، در هر ملّتى جدا جدا ؛ فلهذا ملّتها و اسلام منشعب و فرقه فرقه گرديد . چه فضيحت بار و موجب ظهور قبائح و زشتيها مىگردد اگر تاريخ آنچه را كه ايشان انجام دادهاند حكايت كند و بنويسد ! كاشف الغطاء در اين باره اشعار بسيار دارد ؛ بعضى از آن را در كتاب خود بنام « المثل العليا فى الإسلام لا فى بحمدون » و در كتاب ديگرش بنام « المحاورة بين السّفيرين » ذكر كرده است ؛ بايد بدانجا مراجعه شود .