آيات القرآن خزائن العلم ؛ فكلّما فتحت خزانة ، ينبغى لك أن تنظر ما فيها . « 1 » « آيات قرآن ، خزينهها و گنجينههاى دانشاند ؛ بنابراين هرگاه خزينهاى را بگشائى ، سزاوار است كه به آنچه در درون آنست نظر كنى ! »
[ امر قرآن در معالجهء امراض مختفيهء انسان ، عجيب است ]
قرآن كتاب حقيقت و معالجهء افراد است براى وصول به مقام كمال و اوج درجهء انسانيّت ، و خروج از سطح بهيميّت به أعلى نقطه از ذروهء آدميّت .
و در اين امر عجيب است . مرض را خوب تشخيص مىدهد ، و خوب و آسان و سريع معالجه مىكند . و در تشخيص درد و طريق درمان ، راه خود را اشتباه نمىكند ؛ و دوا را عوضى نمىدهد . دارو و پرهيز را به قدر لازم - نه كم و نه زياد - مىدهد . و تا بشر را از امراض مزمنه و كامنه و مختفيه و متراكمه خارج نكند ، و با نسخههاى عديده درمان را به پايان نرساند ، و بالأخره در پايان كار ، ورقهء سفيد بهبودى مطلق و عافيت من جميع الجهات را به دست انسان ندهد ؛ از معالجه و تداوم آن دست بردار نيست .
درست مانند طبيبى مىماند كه : در عمل جرّاحى استاد يگانه بوده ، و در تشخيص و درمان بىنظير است . فورا نقطهء سياه و خطرناك را مىبيند ، و با جرّاحى در همان نقطه ، به اسرع وقت مريض را خلاص مىكند . و به افرادى كه نياز به عمليّهء جرّاحى ندارند ، به حسب استعداد مزاج دارو مىدهد و مداوا مىنمايد .
أمير المؤمنين عليه السّلام در « نهج البلاغة » خطبهاى دارد كه در ضمن آن راجع به حذاقت رسول خدا در معالجهء امراض روحى ، جملهاى را بيان مىفرمايد كه حقّا آن جمله ، دربارهء قرآن و حذاقت آن صادق است .
هامش
( 1 ) - همان مصدر ، ص 609 ؛ و « المحجّة البيضاء » ج 2 ، ص 215