بيراهه نرفتهايد !
[ خاتمه ؛ « سرّ منع معاندين در هر زمان از تعمّق در قرآن » ]
بارى ! اينك سخن را در ردّ مقالهء بسط و قبض تئوريك شريعت به پايان مىبريم . و با آنكه بسيار سعى شد كه گفتار به درازا نكشد معذلك در ده اشكال اساسى بر مقالهء مزبور ، سخن طولانى شد ؛ و خود قسمت معظمى از كتاب را گرفت و چاره هم نبود . زيرا اين مقاله بسيار مضرّ و خطرناك به نظر رسيد ؛ و لازم بود مواقع و مواضع شبهه و خلط و مغالطه بيان شود ، و اشتباهات نموده شود .
تازه اين ده اشكال ، خلطهاى واضح و روشنى بود كه در اين مقاله به چشم مىخورد . امّا از خبطها و غلطهاى ديگرى كه بسيار مهمّ نبود ، بواسطهء ضيق مجال چشمپوشى شد .
مطالعهكنندگان گرامى مىتوانند اصل مقاله را كه در دو شماره « 1 » وارد شده است مطالعه كنند تا مواضع خبطهاى دگر را دريابند .
اين حقير با وجود كسالت و مرض و نقاهت و پيرى و كثرت شواغل و مشاغل علمى بر خود فريضه دانستم كه اين مطالب را به مناسبت ابحاث قرآنى كه در دست است بنويسم تا كسانى كه اين مقالات را مطالعه نمودهاند ، بيانات حقير را نيز مطالعه كنند و قرآن را از مظلوميّت بدر آورند .
[ در مقالهء بسط و قبض به قرآن كريم و حجّيّت آن و ابدى بودن آن ايراد شده است ]
در اين مقاله به قرآن كريم و حجّيّت آن و ابدى بودن آن ايراد شده است ؛ به تمام مقدّسات و حقائق عالم ايراد شده است . در اين مقاله روح و جان مكتب
هامش
- نوعى از بوزينه است . »
( 1 ) - « كيهان فرهنگى » شمارهء سرى 50 و 52 ، ارديبهشت 67 ، شمارهء 2 ، ص 12 تا ص 18 ؛ و تير 67 ، شمارهء 4 ، ص 12 تا ص 18 : مقالهء بسط و قبض تئوريك شريعت ، نظريّهء تكامل معرفت دينى