بازگشت به تفاوت ارزشى آنها از نظر قانونگذار مىكند ، و پستى يكى و برترى ديگرى را نشان مىدهد .
صراحت آيه بالا « 1 » و آيات ديگرى كه زن و مرد را نزد خدا يكسان محسوب مىكند ، بايد بطلان اين پندار موهون را بر ملا سازد .
تفاوتهاى حقوقى زن و مرد در اسلام ، به هر دليلى باشد ، مسلّما به اين دليل نيست كه براى آنان ارزشهاى متفاوت در نظر گرفته شده است .
كرامت و ارزش از نظر قرآن تنها از آن تقوى است و اين عينك اخلاق علمى بر چشم كسانى بوده است كه تفاوت حقوق را جز به معناى تفاوت ارزش ، و تفاوت ارزش را جز بر مبناى تفاوت ساختمان طبيعى نمىتوانستهاند تفسير كنند . » « 2 » در عبارات فوق ملاحظه مىشود كه چگونه خلط مبحث نموده ، و اختلاف زن و مرد را در انديشهء مفكّرين قرآنى خواسته است بر مبناى اختلاف ارزشى آنها قرار دهد ، و آن را مردود دانسته است ؛ با آنكه سخن ما اصلا در اين
هامش
( 1 ) - منظور از آيه بالا آيهايست كه در صدر صفحه 323 آوردهاند ؛ و آن اينست :يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثى وَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ.
« اى مردم ، ما شما را از نرى و مادهاى بيافريديم . و شما را در ملّتها و قبيلههاى گوناگون جاى داديم تا با هم طرح آشنائى و الفت افكنيد . همانا هركس پارساتر است نزد خدا عزيزتر است . و خداوند به اسرار شما دانا و آگاه است . » ( آيه 13 ، از سورهء 49 :
الحجرات ) .
اين آيه ، همانطوركه مىبينيم ، از جهت مقام و ارزش معنوى و طريق پيمودن راه تقوى و قرب حضرت ربّ العزّة ميان مرد و زن فرق نمىگذارد ( همچنانكه ميان آقا و خانم با غلام و كنيز فرق نمىگذارد ) نه آنكه از جهت احكام و تكاليف و قوانين فرق نمىگذارد . و فعلا مورد كلام ما جهت دوّم است نه جهت اوّل .
( 2 ) - « دانش و ارزش » ص 323 و 324