مىگيرند ، و در نتيجه تدبير امور را مىنمايند . » و مفادش اين مىشود كه : تدبير امور را مىكنند پس از آنكه به سوى آنها سبقت گرفتهاند ؛ و سبقت گرفتهاند پس از آنكه در وقت نزول با سرعت به سوى آنها آمدهاند .
و بنابراين ، مفاد از سابحات ( سرعتگيرندگان ) و از سابقات ( پيشىگيرندگان ) همان ملائكهء مدبّرات ( تدبيركنندگان ) هستند كه به اعتبار كيفيّت نزولشان براى انجام مأموريّت كه همان تدبير امور باشد ، بدين صفات از آنها ذكر شده است .
و بطور كلّى و با نظر واسع مىتوان مجموع اين سه آيه را مفاد آيه شريفهء ديگرى دانست كه مىفرمايد :
لَهُ مُعَقِّباتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ .
« 1 » « براى او فرشتگان پىكننده و دنبال كنندهاى در پيش روى او و در پشت سر او هستند ، تا وى را از امر خدا محفوظ و مصون بدارند . » فرشتگان مأمور تدبير امور ، بر اشياء و حوادث فرودمىآيند درحالىكه اسباب و عللى بر آنها تجمّع نمودهاند ؛ و آن علل در تأثير وجود و عدم آنها و در بقاء و در زوال و بالأخره در احوالات مختلفهء آنها بر سر نزاع و كشمكشند .
امّا آنچه را كه قضاى محتوم و امر مبرم خداوندى بر آن تعلّق گيرد ، فرشتهء مأمور براى اين تدبير و انجام اين امر به سرعت فرودمىآيد و از بقيّهء اسباب پيشى مىگيرد و آن سبب مقتضى را طبق اراده و قضاى الهى تمام مىكند ؛ تا آنچه در قضاء و امر حتمى حضرت حقّ بوده است تحقّق پذيرد .
حالا كه مراد از اين سه آيه معلوم شد ، كه اشاره به سرعت فرشتگان در
هامش
( 1 ) - صدر آيه 11 ، از سورهء 13 : الرّعد