مشترىّ علم تحقيقى حق است * دائما بازار او با رونق است
لب ببسته مست در بيع و شرى * مشترى بىحد كه الله اشترى
درس آدم را فرشته مشترى * محرم درسش نه ديو است و پرى
آدم أنبئهم بأسما درس گو * شرح كن اسرار حقّ را موبهمو « 1 »
[ روايات دربارهء صاحبان علوم ظاهرى و مجازى ]
روايتى عجيب از حضرت صادق عليه السّلام وارد است كه حقّا موجب تنبيه و بيدار باش است :
در « وافى » از « كافى » از محمّد ، از ابن عيسى ، از ابن فضّال ، از علىّ ابن عقبة ، از عمر از حضرت أبى عبد الله عليه السّلام روايت است كه : راوى گفت :
قال لنا ذات يوم : تجد الرّجل لا يخطئ بلام و لا واو خطيبا مسقعا « 2 » و لقلبه أشدّ ظلمة من الليل المظلم ؛ و تجد الرّجل لا يستطيع تعبيرا عمّا فى قلبه بلسانه و قلبه يزهر كما يزهر المصباح . « 3 » « حضرت روزى بما گفتند : شما مردمى را مىيابيد كه در سخن گفتن چنان استادند كه حتّى در يك حرف ، همچون لام و يا واو اشتباه نمىكنند .
هامش
( 1 ) - « مثنوى » ج 2 ، ص 185 ، سطر 22 و 23 ؛ در « إحياء العلوم » ج 1 ، ص 17 گويد :
رسول خدا صلّى الله عليه و آله به وابصة گفتند : استفت قلبك ؛ و إن أفتوك ! و إن أفتوك ! و إن أفتوك ! « تو خود از دلت استفتا كن و مسائل را بپرس ؛ و اگر چه براى تو ديگران فتوى دهند ! و اگر چه براى تو ديگران فتوى دهند ! و اگر چه براى تو ديگران فتوى دهند ! »
( 2 ) - محقّق فيض فرموده است : المسقع هم با سين و هم با صاد صحيح است . و به معناى بليغ و يا كسى كه صدايش بلند است و يا كسى كه بطور مسلسل سخن مىگويد و در گفتارش لرزه و لكنت نيست ، مىباشد .
( 3 ) - « وافى » ج 1 ، از طبع سنگى ، جزء سوّم ، ص 51 ، باب أصناف القلوب و تنقّل أحوال القلب