مَكِينٍ * ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظاماً فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ .
« 1 » « و سوگند به خداوند كه : ما تحقيقا انسان را از چكيده و عصارهاى از گل آفريديم . و سپس او را نطفهاى در قرارگاه استوار و پابرجا قرار داديم . و پس از آن ، اين نطفه را خون بسته شده نموديم . و بدنبال آن ، اين خون بسته شده را قدر لقمهاى از گوشت جويده شده كرديم . و بدنبال آن ، اين مقدار از گوشت جويده شكل را استخوانها نموديم . و بدنبال آن ، بر روى اين استخوانها گوشت پوشانيديم . سپس او را به آفرينشى ديگر ، انشاء و ايجاد كرديم . و بنابراين ، مقدّس و منزّه است خداوند كه او بهترين آفرينندگان است . » علّامه در تفسير اين آيات آوردهاند :
« سلالة اسم است براى چيزى كه از چيز ديگرى بيرون كشيده مىشود ، مثل كساحة كه اسم است براى چيزى كه در هنگام جارو زدن از جارو جدا مىشود و به زمين مىافتد .
و ظاهر سياق اينست كه مراد از انسان ، نوع انسان است كه شامل آدم و جميع افرادى كه پس از وى آمدهاند مىشود . و مراد از خلقت انسان ، خلقت ابتدائى اوست كه بواسطهء آن آدم از گل آفريده شد ، و سپس خداوند نسل وى را از نطفه قرار داد .
و بنابراين ، اين آيات در معنى و مفاد ، همانند آيات
وَ بَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسانِ مِنْ طِينٍ ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ
( الم السّجدة ، 8 ) مىباشند .
و مؤيّد اين گفتار ، قول خداوند است كه پس از اينكه مىگويد :
وَ لَقَدْ
هامش
( 1 ) - آيات 12 تا 14 ، از سورهء 23 : المؤمنون