يد بيضا نشان دادن « 1 » و همچنين سائر معجزات و خارق عاداتى كه از انبياى عظام و ائمّهء گرام و سائر اولياى حقّ ذوى العزّة و الاحترام صورت گرفته و مىگيرد ؛ همه و همه از خداست و بس .
اسباب ظاهريّه كه گفتهاند : أبى الله أن يجرى الامور إلّا بأسبابها « 2 » در دست خداست ؛ و او خودش مسبّب الأسباب است . بدين معنى كه تسبيب اسباب مىكند ؛ نه آنكه حضرتش مغلوب و محكوم سبب باشد ، و كارى را نتواند انجام دهد مگر از سبب اختصاصى آن . اين عقيده ، صددرصد ضدّ توحيد است .
در اين صورت براى او چه فرق مىكند از راه توالد و تناسل كسى را بيافريند ، و يا از راه ديگر مانند حضرت آدم و حضرت عيسى بن مريم . همهاش معجزه است ؛ هم آفريدن طفل از راه استيلاد ، و هم دميدن روح بواسطهء جبرائيل در شكم مريم و يا بوسيلهء ارادهء قاهرهء خودش در گل آدم . ابدا تفاوتى نيست . و مشكل و آسان هم ندارد .
همگى بر يك و تيره و يك روش و يك سنّت است ، گرچه در نزد محجوبان مختلف جلوه كند .
[ قائل شدن به خداى محصور در نظام مادّه ، همان مادّيگرى است ]
ما از قائلين به فرضيّهء تكامل مىپرسيم : شما دربارهء ناقهء صالح كه از كوه
هامش
( 1 ) - آيه 22 ، از سورهء 20 : طه :وَ اضْمُمْ يَدَكَ إِلى جَناحِكَ تَخْرُجْ بَيْضاءَ مِنْ غَيْرِ سُوءٍ آيَةً أُخْرى .« ( و از جملهء آيات و معجزات موسى اين بود كه به وى خطاب كرديم : ) دستت را در داخل پهلويت فروببر و آنگاه آن را از زير لباست بيرون آور . آن دست ، سفيد و درخشنده در برابر نظارهكنندگان است بدون آنكه اين سفيدى امر بدى مانند پيسى باشد ؛ بلكه درخشان و نورانى است و اين يك معجزه و آيت ديگرى است براى قوم خودت ! »
( 2 ) - يعنى : « خداوند ابا مىكند از اينكه امور را به جريان اندازد مگر از راه اسباب مختصّ به خود آن امور . »