غير ضلع وى بيافريند ؟ ! گفتم : فدايت شوم ! خداوند او را از چه چيز آفريد ؟ ! حضرت گفتند : پدرم به من خبر داد از پدرانش كه رسول الله صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمود : إنّ الله تبارك و تعالى قبض قبضة من طين ، فخلطها بيمينه - و كلتا يديه يمين - فخلق منها آدم ؛ و فضلت فضلة من الطّين فخلق منها حوّاء .
« خداوند تبارك و تعالى مشتى از گل برگرفت ، و آن را با دست راست خودش در هم آميخت - و هر دو دست خداوند راست است - پس از آن مشت ، آدم را آفريد . مقدارى از گل زياد آمد ؛ از آن بقيّه ، حوّا را آفريد . » مرحوم صدوق از عمرو مثل اين روايت را آورده است . و در آنجا روايات ديگرى است كه دلالت دارند بر آنكه : حوّا از خلف « 1 » آدم كه كوچكترين ضلع از اضلاع از جانب چپ اوست خلق شده است ؛ همانطوركه در فصل دوّم از سفر تكوين تورات آمده است .
و اين معنى گرچه فى حدّ نفسه مستلزم محال نيست ، و ليكن آيات قرآنيّه از دلالت بر آن خالى است . » « 2 »
[ صراحت قرآن بر خلقت آدم از خاك ]
و امّا اينكه خلقت آدم از گل است نه از اجناس ديگرى كه قبل از آدم بودهاند ، اين صريح آيه مباركهء قرآن است كه :
إِنَّ مَثَلَ عِيسى عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ .
« 3 »
هامش
( 1 ) - خلف به معناى كوچكترين ضلع بدن است .
( 2 ) - « الميزان فى تفسير القرءان » ج 4 ، ص 156 ، در ضمن بحث روائى
( 3 ) - آيه 59 ، از سورهء 3 : آل عمران