كتاب الهى را بدست بشر مسلّم مىدارد ، از جمله آنكه خدا را گولزننده و فريبدهنده ؛ و شيطان را صادق معرّفى مىكند . و براى ابطال اين مزخرفات كه عقلا و نقلا ادلّه و شواهدى بر خلاف دارد ، علماء اعلام اسلام همچون آية الله المعظّم شيخ محمّد جواد بلاغى نجفى « 1 » كتاب « الرّحلة المدرسيّة أو المدرسة السّيّارة » را در سه مجلّد تأليف نموده ؛ و الحقّ كتاب نفيس و ارزندهايست .
[ آيات قرآن دلالتى بر اشتقاق زوجهء آدم از او ندارد ]
و امّا اينكه زوجهء آدم را از ضلع چپ آدم آفريد - و چنان كه معروف است
هامش
( 1 ) - علّامه حاج شيخ آقا بزرگ طهرانى ، در « أعلام الشّيعة » در قسمت نقباء البشر ، جلد اوّل ، ص 323 تا ص 326 در تحت شمارهء 663 ترجمهء احوال او را مفصّلا آورده است .
و ما در اينجا مختصر از آن را مىآوريم : حياتش بين سنهء 1282 تا 1352 هجرى قمرى بوده است . از اعلام علماء اسلام در عصر خود و مجاهدى كبير و مؤلّفى كثير التّأليف بوده است .
از افراد نادر دهر بوده است كه حيات خود را وقف خدمت به دين و حقيقت نمودهاند . چنان در برابر مسيحيان و موج غرب ايستاد و علوّ اسلام را بر جميع ملل عالم به ثبوت رسانيد كه در ميان علماء نصارى و فضلاى آنها داراى شأنى عظيم و مكانى رفيع گرديد . بزرگان از اروپا در مشكلات علمى و دينى خود به او مراجعه مىنمودند . و بزرگان لورندره و غير آنجا ، ملجأ و پناهشان در مسائل مشكله شيخ محمّد جواد بلاغى بود . مستر خالد شردراك در مشكلات خود به او رجوع مىكرد . بسيارى از مؤلّفات او را در زمان حيات او به انگليسى ترجمه و طبع كردند ؛ چون مورد نياز مسيحيان غرب بود . از مؤلّفاتش « الهدى إلى دين المصطفى » و « أنوار الهدى و الرّحلة المدرسيّة » و « نصائح الهدى و أعاجيب الأكاذيب » و « التّوحيد و التّثليث » و « إبطال فتوى الوهّابيّين بهدم قبور البقيع » و رسالهء ديگرى نيز در ابطال فتواى وهّابىها ، و « البلاغ المبين » در إلهيّات ، و تفسير « آلاء الرّحمن » و بسيارى از كتب ديگر است كه مطبوع است . و امّا آنچه كه طبع نشده است نيز بسيار است كه نام آنها را مرحوم علّامهء طهرانى ذكر كرده است . بالجمله وفاتش در 22 شعبان واقع شد ، و عالم تشيّع و اسلام و حوزهء نجف را بفقدان خود در سوگ نشاند . رحمة الله عليه رحمة واسعة .