براى اين جهت گريه مىكنند .
ما حصل گفتار اين شد كه : اين روايت ، دلالت بر عدم حكومت ولىّ فقيه جامع الشّرائط در زمان غيبت نمىكند ؛ و خروج بعضى از أهل البيت كه در اين روايت آمده است تعارضى با بحث ما ندارد .
و أمّا مطلب ديگر ، عبارتى است از حضرت صادق عليه السّلام به متوكّل ابن هرون در اين باره ، كه بعضى براى عدم جواز تشكيل حكومت إسلامى در زمان غيبت بدان تمسّك كردهاند .
ما خَرَجَ وَ لَا يَخْرُجُ مِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ إلَى قِيَامِ قَآئِمِنَا أَحَدٌ . . .
متوكّل بن هرون وقتى « صحيفهء سجّاديّه » را از يحيى بن زيد گرفت و به مدينه آورد و به محضر حضرت صادق عليه السّلام رسيد ، حضرت از أحوال يحيى سؤال فرمود ؛ او گفت : كشته شد ! حضرت ناراحت شدند ؛ و بعد كه صحيفه را خدمت حضرت صادق گذاشت ، حضرت فرمودند :
مَا خَرَجَ وَ لَا يَخْرُجُ مِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ إلَى قِيَامِ قَآئِمِنَا أَحَدٌ لِيَدْفَعَ ظُلْمًا أَوْ يَنْعَشَ حَقًّا إلَّا اصْطَلَمَتْهُ الْبَلِيَّةُ ؛ وَ كَانَ قِيَامُهُ زِيَادَةً فِى مَكْرُوهِنَا وَ شِيعَتِنَا ! « 1 »
« خارج نمىشود از ما أهل البيت تا قيام قائم أحدى ، براى اينكه ظلمى را از بين ببرد يا حقّى را حيات ببخشد ، مگر اينكه بليّات و مصائب و گرفتاريها وى را خُرد مىكند و از پا در آورده مىشكند ؛ و قيام او موجب زيادى در گرفتارىها و ناراحتىهاى ما و شيعيان ما خواهد شد ! »
ممكن است گفته شود ، عبارت : مَا خَرَجَ وَ لَا يَخْرُجُ مِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ إلَى قِيَامِ قَآئِمِنَا أَحَدٌ لِيَدْفَعَ ظُلْمًا أَوْ يَنْعَشَ حَقًّا إلَّا اصْطَلَمَتْهُ الْبَلِيَّةُ إطلاق دارد ؛ هر قيامى كه واقع شود ، نه تنها ما را خوشحال نمىكند ، بلكه موجب زيادى در كراهت ما و موجب زيادى گرفتارى شيعيان ما خواهد بود .
در اينجا بايد گفت : منظور حضرت از اين عبارت ، قيام أفرادى از أهل البيت است ( همانطورى كه در روايت سابق عرض شد ) . لَا يَخْرُجُ مِنَّا أَهْلَ
هامش
( 1 ) « شرح صحيفهء سجّاديّه » فيض الإسلام ، مقدّمه ، ص 22