روايتى از أمير المؤمنين عليه السّلام وارد است كه علّت بعثت أنبياء ، بلكه علّت بعثت خصوص حضرت رسول أكرم صلّى الله عليه و آله و سلّم را بيان مىكند .
بعثت رسول الله صلّى الله عليه و آله و سلّم ، فقط براى دعوت مردم به سوى خدا و بيرون رفتن از زير تعهّدات جاهلى و إطاعت از سركردگان و سركشان ظلم و جور و خارج شدن از إطاعت أرباب أنواعى بوده است كه در روى زمين مردم را استعباد و استثمار مىكردند ، و به عبوديّت خود دعوت مىنمودند . پيغمبر بر انگيخته شده است تا اينكه عنان مردم را كه در إطاعت بندگان مىباشند در دست گرفته و آنان را مطيع خدا گرداند ؛ با تمام لوازم و آثارى كه در دنبال دارد .
خطبه أمير المؤمنين : إنَّ اللَهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ بِالْحَقِّ لِيُخْرِجَ عِبَادَهُ مِنْ عِبَادَةِ عِبَادِهِ . . .
اين فرمايش أمير المؤمنين عليه السّلام همان خطبهاى است كه آنحضرت در وقتى كه عازم صفّين بودند ، در ذى قار بيان فرمودند .
أَمَّا بَعْدُ : فَإنَّ اللَهَ تَبارَكَ وَ تَعَالَى بَعَثَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ بِالْحَقِّ لِيُخْرِجَ عِبَادَهُ مِنْ عِبَادَةِ عِبَادِهِ إلَى عِبَادَتِهِ ؛ وَ مِنْ عُهُودِ عِبَادِهِ إلَى عُهُودِهِ ؛ وِ مِنْ طَاعَةِ عِبَادِهِ إلَى طَاعَتِهِ ؛ وَ مِنْ وِلَايَةِ عِبَادِهِ إلَى وِلَايَتِهِ ؛ بَشِيرًا وَ نَذِيرًا وَ دَاعِيًا إلَى اللَهِ بِإذْنِهِ وَ سِرَاجًا مُنِيرًا « 1 » .
خداوند تبارك و تعالى محمّد صلّى الله عليه و آله را بر انگيخت بحقّ ؛ لِيُخْرِجَ عِبَادَهُ مِنْ عِبَادَةِ عِبَادِهِ إلَى عِبَادَتِهِ . « لام » در اينجا براى تعليل است ؛ علّت بر انگيختگى محمّد صلّى الله عليه و آله بحقّ چيست ؟ براى اين است كه خداوند بندگان خود را از عبادت بندگانش بيرون بكشد و به عبادت خود داخل كند . هر كسى كه در مقابل غير حقّ سر فرود آورد ، او در مقابل شرك و بتپرستى و ثَنَويّت و وَثَنيّت تعظيم و كرنش نموده است . و هر كسى كه از
هامش
( 1 ) « روضهء كافى » طبع حيدرى ، با تصحيح و تعليقهء آقاى على أكبر غفّارى ص 386 ، حديث 586