تكميل و تتميم خود - نيازمند مىباشند . و لذا وقتى چراغ هزار شمعى روشن شود ، همه جاى فضاى اطاق روشن شده و تمام جهالتها و ظلمتها از بين مىرود .
يا مثلًا شخصى كه در شب با اتومبيل خود در جادّهاى حركت مىكند ، اگر اتومبيل خود را مجهّز به نور افكنهاى قوى كرده و آنها را روشن كند ، بوسيلهء آن همهء بيابان روشن شده و سرنشين از همهء خصوصيّات اطّلاع پيدا مىكند . دشمن خود را در ناحيهاى ، و حيوانات درنده را در جانبى ، و درّهء عميق را در سمتى ، و چاهى سر پوشيده را در جهتى مشاهده مىنمايد . ولى اگر چراغ آن داراى نور كمى باشد ، گرچه سرنشين آن مىتواند بوسيلهء آن نور به حركت إدامه دهد ، ليكن با بسيارى از خطرات مواجه مىشود . پس آن نور قوى است كه جلوى آن خطرات را مىگيرد .
و بر همين أساس ، آيه مباركه نمىفرمايد كه : آن درجهء از علم عالم كه به درجهء أعلميّت نرسيده ضايع و باطل است ؛ بلكه مىفرمايد : آن درجهء از علم ، ضعيف است . يعنى اى عموى من ، آزر ! تو به هر مقدارى كه عالم باشى ، علم تو ضعيف و راهت غير مستوى و كج و معوج مىباشد ؛ و تا هنگامى كه در طريق خودت حركت مىكنى هر گز به مقصد نخواهى رسيد ! و أمّا اگر طريقهء خويش را ترك نموده و در راه مستوى و صراط مستقيم ، در پرتو نور و علم من حركت كنى ، به سرعت به مقصد نائل خواهى شد !
شباهت مُفاد آيه با روايت : مَا وَلَّتْ أُمَّةٌ أَمْرَهَا رَجُلًا قَطُّ ،
إلخ
آيه شريفه بعَيْنها مانند روايتى است كه از سلمان فارسى و أمير المؤمنين و حضرت إمام حسن مجتبى و حضرت إمام موسى بن جعفر عليهم السّلام نقل نموديم . و شيخ سليمان قندوزى هم در كتاب « ينابيع المودّة » و نيز علّامة أمينى در « الغدير » از ابن عُقدَه روايت كردهاند كه : رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمود :
مَا وَلَّتْ أُمَّةٌ أَمْرَهَا رَجُلا قَطُّ وَ فِيهِمْ مَنْ هُوَ أَعْلَمُ مِنْهُ ، إلَّا لَمْ يَزَلْ أَمْرُهُمْ