شخص از راويانش مىباشد .
مى فرمايد : يكى از كسانى كه اين تفسير را معتبر مىشمارد ، و از او روايت مىكند ، صدوق است . و يكى شيخ طبرسى در « احتجاج » و يكى قطب راوندى در « خرائج و جرائح » و يكى ابن شهرآشوب در « مناقب » كه آن را جزماً به إمام حسن عسكرىّ عليه السّلام نسبت مىدهد و در مواضع عديده از آن روايت مىكند ، و در كتاب « معالم العلمآء » كه رجال مختصرى است ، و نوشتهء همين ابن شهرآشوب است ، مىفرمايد : حسن بن خالد برقىّ برادر محمّد بن خالد برقىّ كسى است كه تفسير حضرت عسكرىّ عليه السّلام را به إملاء آنحضرت نوشته و يكصد و بيست مجلّد مىباشد .
مرحوم حاجى نورى قُدّس سرُّه مىگويد : از اين كلام ابن شهرآشوب در « معالم العلمآء » دو استفاده مىشود :
يكى اينكه : سند اين تفسير منحصر در محمّد بن قاسم أسترآبادى نيست كه اگر بعضى او را تضعيف كردند ، أصل تفسير را ضعيف بشمريم ؛ بلكه حسن بن خالد برقىّ كه ثقه است آن را روايت مىكند . ( چون مرحوم نورى هر دو تفسير را يكى مىداند و مىگويد : اگر آن طريق ، طريق ضعيفى باشد و از بين برود ، يك طريق مُتقَن ديگرى وجود دارد . )
استفادهء دوّم اينكه : تفسير إمام حسن عسكرىّ عليه السّلام تفسير كبيرى است ؛ و منحصر در سورهء « فاتحه » و مقدارى از سورهء « بقره » نيست . ( و آنها از دست رفته ، و اين مقدار بدست ما رسيده است ) .
و همچنين از كسانى كه اين تفسير را تأييد مىكنند ، محقّق ثانى شيخ علىّ ابن عبد العالى كَرَكىّ است ، كه در إجازهء خود به صفىّ الدّين حِلّى ، بعد از ذكر جملهاى از طُرق خود ، بهترين طريق خود را بيان مىكند كه تمام أفراد آن سلسله ، از بزرگان و أعلام هستند و مىفرمايد : طريقى است أعلى از جميع طُرق . و در آن طريق مىرسد به محمّد بن قاسم جرجانى از يوسف بن محمّد بن
ولايت فقيه در حكومت اسلام (فارسى) — صفحة 112
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص١١٢