همينطور زن ، چون قهرمان روئينتن خلق نشده ، كه تحمّل شدائد را داشته باشد و مشكلات رتق و فتق امور را تحمّل كند ، بايد در گلزار خانوادگى خود به حفظ شخصيّت و كرامت خود بپردازد و از اين حدّ تجاوز نكند .
ولى اگر در اجتماع مردان داخل شود ، و در كار آنان دخالت كند ، و متصدّى امور مهمّ گردد ، باد كشنده مهالك و آفات و انحرافات ، بر وى وزيدن گيرد ، و وجودش را درهم شكند ، و سجاياى فطرى و خدادادى و غرائز لطيف و مناسب در او را از وى بگيرد ، و بوى خوش نفسانيش از بين برود . در نتيجه وجود عزيز و صفات ويژه و خلق نيكوى او به پستى گرايد و ضايع گردد ؛ و اين مطلب ظلمى نابخشودنى در حقّ او است .
4 - روايتى است كه بُخارى در دو موضع از كتابش نقل كرده ، اوّل در كتاب مغازى . دوّم در كتاب « فِتَنْ » ميگويد : روايت كرد براى عثمان بن هيثم ، از عوف ، از حسن ، از ابىبكره كه گويد : خداوند مرا در جنگ جمل بواسطه سخنى كه از پيغمبر صلّى الله عليه و آله و سلّم شنيدم بهرهمند ساخت . كه به استناد آن با اصحاب جمل جنگ كردم و آن سخن اينست كه چون به پيغمبر خبر رسيد كه دختر كسرى سلطنت فارس را « 1 » بدست گرفته فرمود :
هامش
( 1 ) قسطلانى در جزء دهم از كتاب « ارشاد السارى الى صحيح بخارى » در كتاب « فتن » گويد : كلمه فارس منصرف است ( تنوين قبول مىكند ) و ابن مالك گفته : اين كلمه با تنوين تلفظ شده ، ولى صحيح بدون تنوين است . و در « كواكب » گويد : كلمه فارس بر دو معنى اطلاق مىشود : يكى بر اهالى عجم . دوم بر شهرهاى آنها . و بنا بر معنى اول تنوين قبول مىكند ، و بر مبناى دوم هم ، قابليت تنوين را دارد ، ولى ممكن است بدون تنوين تلفظ شود . سپس گويد : افرادى كه قضاوت زن را منع كردهاند ، به اين حديث استدلال ميكنند ، و اين قول تمامى فقهاست . و ابوحنيفه ميگويد : قضاوت زن در مواردى كه شهادتش مسموع است ، مورد قبول است .
و اسماعيلى بواسطه نضر بن شميل ، از عوف جملهاى را به آخر اين روايت اضافه كرده گويد : أبوبكره گفت : از كلام پيغمبر دانستم كه اصحاب جمل پيروز نخواهند شد . و در جزء ششم از « ارشادالسارى » در كتاب « مغازى » ص 513 در وقتى كه اين حديث را شرح مىكند ، گويد : مذهب اين است كه تمامى فقهاء زن به قضاوت و حكومت منصوب نخواهد شد ، ولى طبرى اين را اجازه داده . و اين حكم مخصوص مالك و ابوحنيفه است كه گويند : زن در مواردى كه شهادتش قبول است ، ميتواند حكم كند . ( مصنف )