برخاست و خطبهاى قرائت كرد و فرمود : سپاس خداوندى را كه به نعمتهاى خود و بخششهاى پى در پى مستحقّ سپاس است . . . در ضمن خطبه فرمود : پيغمبر صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمودند : هيچ امّتى زمامدارى خود را به مردى نسپرد كه در ميان آنها از وى عالمتر وجود داشته باشد ، جز اينكه نظام و رشد آن امّت به پستى گرايد ، تا اينكه اشتباه خود را جبران كند و امور خود را به دست عالمترين افرادش بسپرد » . « 1 »
و نيز در « غاية المرام » مختصر همين خطبه را با سند ديگر از « مجالس » شيخ نقل مىكند و عين همين عبارت را از نبىّ اكرم صلّى الله عليه و آله و سلّم ذكر مىنمايد . « 2 »
9 - مرحوم شيخ محمّد بن حسن حرّ عاملى در كتاب « وسائل » در باب يازدهم از أبواب صفات قاضى و فتاوى آن ، از مرحوم صدوق محمّد بن علىّ بن حسين در كتاب « اكمال الدّين و إتمام النّعمة » « 3 » از محمّد بن محمد بن عصام ، از محمّد بن يعقوب ، از اسحاق بن يعقوب نقل مىكند كه ميگويد : از محمّد بن عثمان عُمَرى ( نائب خاصّ امام عصر عجّل الله فَرَجَه ) درخواست نمودم ، كه نامه مرا كه در آن مشكلات خود را سؤال كرده بودم به امام عليه السّلام برساند . پس در جواب آن حضرت كه به خطّ خودشان بوده چنين آمده است : « امّا سؤالات تو - خداوند ترا در راه حقّ ، ثابت و در طريق رشد و هدايت پا برجا بدارد - . . . تا اينجا ميرسد كه : و امّا در حوادثى كه برايتان پيش مىآيد ، به راويان حديث ما رجوع كنيد ، كه آنان حجّت من بر شما هستند ،
هامش
( 1 ) « غاية المرام » چاپ سنگى ، ص 298 ، در حديث بيست و ششم .
( 2 ) « غايةالمرام » ص 299 ، در حديث بيست و هفتم .
( 3 ) . مرحوم علّامه شيخ آغا بزرگ طهرانى در كتاب نفيس خود « الذريعه » ج 2 ص 283 گويد : « اتمام الدّين و إكمال النعمة يا كمال الدّين و تمام النعمة » كتابى است در مورد غيبت حضرت ولى عصر عجّل الله تعالى فَرَجَه كه متعلّق به شيخ صدوق أبى جعفر محمّد بن على بن حسين بن موسى بن بابويه قمى مىباشد و اول كتاب با جمله الحمد لله الواحد الحىّ الفرد و الصمد آغاز مىشود . ( چاپ طهران سال 1301 ) وى در سال 381 هجرى قمرى وفات يافت .