استخوان درآمديم ، آيا در اين صورت ما برانگيخته مىشويم ؟ ! آيا پدران گذشتهء ما كه مردهاند و خاك شدند و استخوان شدند زنده مىشوند ؟ !
بگو اى پيغمبر : آرى ! حقّاً كه تمام خلائق خداوندى از اوّلين و آخرين ، همه در پيشگاه خداوند در ميعادگاه و روز معلوم و معيّن اجتماع مىيابند ، و در آن حال شما اى گروه گمراه و تكذيب گرِ روز قيامت و پاداش ، البتّه از درخت زَقّوم خواهيد خورد و شكمهاى خود را از آن مملوّ و پر خواهيد كرد ! و سپس بر روى آن خوردن ، از آشاميدنيهاى آب تفته و داغ دوزخ خواهيد آشاميد ؛ همچنان كه شتر تشنه آب بياشامد !
اينست كيفيّت پذيرائى از شما از جهت خوردنيها و آشاميدنيها در روز پاداش و كيفر ! ما شما را آفريديم ، و از كتم عدم به وجود آورديم ، و از نيستى محض لباس هستى در تن نموديم ! پس چرا تصديق نمىكنيد ! ؟ »
خصوصيّات و آثار شجرهء زقّوم
بارى ، اين درخت زقّوم همانطور كه از روايت وارده در تفسير منسوب به حضرت امام حسن عسگرى عليه السّلام بر مىآيد ، در مقابل و در برابر درخت طوبى است . آن از نقطهء نظر پاكى و پاكيزگى و طراوت و طهارت و قداست و خير و بركت و رحمت ، و همانطور كه گفتيم اصلش ولايت است ؛ و اين از نقطهء نظر كثافت و قذارت و نجاست و ذلّت و نكبت و سختى و مشقّت و از بين رفتنِ رحمت ، و بنابراين اصلش بُعد از ولايت و سعادت است ، و بنابراين