سوء الحساب ، دقت كارى و به نهايت رساندن حساب است
در تفسير سوء حساب كه مؤمنان متعهّدى كه به اوامر الهيّه عمل ميكنند ، از آن ميترسند ، چنان كه در اين آيه آمده است :
وَ الَّذِينَ يَصِلُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَ يَخافُونَ سُوءَ الْحِسابِ .
« 1 »
در « تفسير عيّاشى » كه از نفائس كتب شيعه است : پنج روايت وارد است كه دلالت بر اين دارند كه : مراد آنست كه در هنگام حساب از آنان مُداقّه و استقصاء به عمل آيد ؛ و تا آخرين درجه تفحّص و تجسّس ، دقّت شود ؛ و بنابراين بيم آن را دارند كه حسناتشان را چه بسا به حساب نياورند ؛ چون قابل قبول نبوده است ؛ و سيّئاتشان را كلًّا به حساب آورند ، زيرا بنا بر فرض ما همه گناه و زشتى بوده است :
اوّل از أبو إسحق كه گفت : شنيدم از حضرت صادق عليه السّلام :
يَقُولُ فِى سُوءِ الْحِسَابِ : لَا يُقْبَلُ حَسَناتُهُمْ وَ يُؤخَذُونَ بِسَيِّئَاتِهِمْ . « 2 »
« در آيه سوء الحساب ميفرمود : ترس آن را دارند كه خوبيهاى آنان را نپذيرند ؛ و آنان را به كردار بد خود بگيرند » .
دوّم از هشام بن سالم از حضرت صادق عليه السّلام دربارهء :
يَخافُونَ سُوءَ الْحِسابِ
:
قَالَ : يُحْسَبُ عَلِيْهِمْ السَّيِّئَاتُ ، وَ لَا يُحْسَبُ لَهُمُ الْحَسَنَاتُ . وَ هُوَ الإسْتِقْصَآءُ . « 3 »
هامش
( 1 ) آيه 21 ، از سورهء 13 : الرّعد « و كسانى كه صله مىكنند آنچه را كه خدا امر فرموده است كه صله شود ؛ و از پروردگارشان خشيت دارند ، و از بدى حساب در هراسند » .
( 2 ) « تفسير عيّاشى » ، ص 211
( 3 ) « تفسير عيّاشى » ، ص 211