هيچ حلوائىّ نشد استادكار * تا كه شاگرد شكر ريزى نشد
افاضهء فيض از جانب حق بيدريغ است
خداوند به قوابل امكانيّه نيرو و قوّت ميدهد ، وجود و رحمت ميفرستد ، فيض و عطا مىبخشد . هر كس هر نيّتى داشته باشد خداوند آن را تقويت مىكند و رشد ميدهد ؛ كار خدا ثمر دادن و تقويت كردن است . كار خدا امداد است . اگر دنبال معصيت رفتى و دل را تاريك نمودى ، خداوند همان را تقويّت مىكند و رشد ميدهد و اگر دنبال طاعت رفتى و خانهء دل را منوّر كردى ! خداوند آن را نموّ ميدهد و تقويّت مىكند ! هر كس دنبال هر چه برود و هر چه بخواهد خداوند آن را ميدهد .
كُلًّا نُمِدُّ هؤُلاءِ وَ هَؤُلاءِ مِنْ عَطاءِ رَبِّكَ .
همه را ما امداد ميكنيم ؛ مدد و نيرو و قدرت و علم و حيات از جانب ماست و بس ؛ و بر عالم وجود و ماهيّات امكانيّه فيض خود را بى دريغ ميدهيم ؛ و باران رحمت بدون حد و حصر ، و بى مضايقه ميفرستيم ؛ هر زمينى به قدر ظرفيّت خود از آن باران بهرمند مىشود و هر وادى به قدر سِعِه و ظرفيّت خود آب برميدارد ؛ اگر ظرف پاك و تميز و بلورين را در زير آن آب گرفتيم ، آب طاهر و پاك در آن ميريزد ؛ و اگر ظرف آلوده و كثيف و متعفّن را در زير آن باران گرفتيم ؛ آب طاهر در آن متعفّن و كثيف مىشود . و اين گناه باران نيست گناه ظرف است ، گناه نيّت است ، گناه نفس امّاره و طغيان گر است .
باران كه در لطافت طبعش خلاف نيست * در باغ لاله رويد و در شوره زار خس