مىشود .
آيات و روايات وارده در پيدايش عكسالعملهاى انسان بسيار است ؛ و ما در اينجا يك آيه و يك روايت مىآوريم تا نمونه براى مطلب ما بوده باشد امّا آيه :
وَ لا يَزالُ الَّذِينَ كَفَرُوا تُصِيبُهُمْ بِما صَنَعُوا قارِعَةٌ أَوْ تَحُلُّ قَرِيباً مِنْ دارِهِمْ حَتَّى يَأْتِيَ وَعْدُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لا يُخْلِفُ الْمِيعادَ .
« 1 »
« و پيوسته و بطور مستمرّ و مداوم در اثر كردار كسانى كه كافر شدهاند ، كوبنده اى به آنان اصابت مىكند ، يا آن كوبنده در نزديكى خانه ايشان وارد مىشود و داخل ميگردد ؛ تا زمانى كه أمر خدا بيايد و خداوند هيچگاه تخلّف وعده نميكند » .
و امّا روايت : در « كافى » از عبّاس بن هلال شامى كه خادم حضرت أبى الحسن موسى بن جعفر است وارد است كه ميگويد : از حضرت رضا عليه السّلام شنيدم كه ميگفت :
كُلَّمَا أَحْدَثَ الْعِبَادُ مِنَ الذُّنُوبِ مَا لَمْ يَكُونُوا يَعْمَلُونَ ، أَحْدَثَ اللهُ لَهُمْ مِنَ الْبَلَاءِ مَا لَمْ يَكُونُوا يَعْرِفُونَ . « 2 »
« هر زمان كه بندگان خدا دست به گناهان تازه اى زنند كه تا آن زمان سابقه نداشته و بدان علم و اطّلاعى نداشتهاند ؛ خداوند بلاهائى را در ميان آنها پديد مىآورد كه بى سابقه بوده و آنها چنين بلاهائى را نمىشناختهاند . »
حساب خداوند در دنيا حتمى است
بارى ، منظور از اين بيان اين نيست كه پاداش عمل حتماً بايد در
هامش
( 1 ) قسمتى از آيه 31 ، از سورهء 13 : الرّعد
( 2 ) « اصول كافى » ج 2 ، ص 275