يكوقت حساب از اين هم پيچيدهتر و دقيقتر است ؛ شما ميخواهيد به تمام كُرهء عالم سيب بدهيد ، مشكلتر است ! به بچّههاى كوچك هم بدهيد ! سهميّهء افرادى كه از دنيا رفتهاند بدانيد ؛ آن هم نه تنها در يك لحظه بلكه از اوّل عمر تا به آخر آن در تمام لحظات ؛ اين چه دستگاهى است ؟ اين چه خط كش محاسبه اى ايست كه بتواند زود و سريع به انسان جواب را ارائه دهد ؟ كه آقا شما در فلان روز و در فلان ساعت چه كرديد ؟ لحظه اى بعد از آن چه كرديد ؟
از اعمال و از خاطرات و از اخلاق و ملكات و از عقائد ؛ از همه پرسش كنند ؛ و جواب گويند .
چون نه تنها از اعمال ، بلكه نسبت به اخلاق و روش انسان هم ، انسان مورد مؤاخذه واقع مىشود ؛ پس دستگاه حساب بسيار عجيب است ؛ كيست كه از عهدهء چنين حسابى برآيد ؟
فَإِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسابِ .
« 1 »
حساب در ظرف علم و جهل است نه تحقق و واقعيت
چقدر خداوند حساب مىكند ؟ آن هم با چه سرعتى محاسبه مىنمايد ؟ حساب كار آسانى نيست كار مشكلى است ؟ آن دستگاهى كه تمام اين مجهولات را يك مرتبه در يك لحظه در برابر انسان بگذارد و نشان دهند ؟ آن هم نه مال يك نفر بلكه مال تمام افراد بشر من الاوّلين و الآخرين ؟ از مردگان و زندگان از زمان حضرت آدم تا اين زمان ؟ و از اين زمان تا روز قيامت ، بسيار عجيب است .
آن كامپيوتر بايد خيلى پر قدرت باشد ؛ و مأمورين آن دستگاه بايد خيلى استاد باشند ؛ و كلاسهاى عجيبى را بايد ديده باشند تا
هامش
( 1 ) ذيل آيه 199 ، از سورهء 3 : ءال عمران