قِيلَ : فَمَا مَعْنَاهُ فِى كِتَابِهِ :
فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ
؟ قَالَ : فَمَنْ رُجِّحَ عَمَلُهُ . « 1 »
« از حضرت صادق عليه السّلام پرسيدند كه : آيا اعمال در روز قيامت وزن نمىشوند ؟
حضرت فرمودند : نه ؛ به جهت اينكه أعمال ، جسم نيستند تا كشيده شوند ؛ بلكه اعمال عبارت است از صفت و حالتى كه مردم در كارهايشان انجام ميدهند ؛ و ديگر آنكه كسى نياز به وزن اشياء دارد كه نسبت به مقدار آنها جاهل است ؛ و وزن و ثقل و خفّت و سَبُكىِ آن را نمىداند ؛ و امّا خداوند همه چيز را ميداند و بر چيزى جاهل نيست .
از آن حضرت سؤال شد : پس معناى ميزان چيست ؟ در جواب فرمود : عدل .
سؤال شد : پس معناى
فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ
و در كتاب قرآن چيست ؟ در جواب فرمود : يعنى كسى كه عملش ترجيح دارد » .
يعنى هر كس كردارش ترجيح پيدا كند ؛ و رجحان يابد ؛ و به عدل نزديك شود ؛ آن ميزانش سنگين است ؛ و هر كس كردارش مرجوح باشد و از عدل دور باشد آن ميزانش سبك است . و عدل يعنى آن موجودى كه تمام جهات در آن به نحو اتمّ و اكمل ملاحظه شده است ؛ نه تند است و نه كند ؛ افراط و تفريط در آن نيست .
در شجاعت اگر از حدّ بگذرد آن صفت مطلوبى نيست آن
هامش
( 1 ) « بحارالانوار » طبع حروفى ، ج 7 ، ص 248 .