و بعد از آنكه دانستيم كه ميزانيّه هر چيز بايد متناسب با خود آن چيز بوده باشد ، چنانچه ما را در قيامت ببرند و بخواهند اين صفات ما را بسنجند ؛ ديگر در آنجا وزن بدن به درد نمىخورد ، چند كيلوگرم است ؟ و ماه رمضان چقدر از بدنت را كم كرد ؟ با بدن و وزن او كارى ندارند .
آنجا ميگويند : چقدر محبّت آوردى ؟ خضوع و خشوعت نسبت به حقّ چه اندازه است ؟ درجه عبوديّتت چه مقدار است ! ايثار و گذشتت چقدر بوده است ! معرفت به ذات حقّ تعالى و درجه يقين و مرتبه ايمانت چه اندازه است ؟ خلوص و اخلاص چقدر آوردى ؟
اينها را بايد اندازه گيرى كنند و بسنجند ؛ و طبق آن مقام و درجه دهند ؛ درجات بهشت و مراتب ثمانيه آن بر حسب مقادير مختلف از اينهاست ؛ و دركات دوزخ و درهاى هفتگانه آن بر حسب مراتب فقدان و نابودى و نيستى اينهاست ؛ و بنابراين بايد با چه معيارى سنجيده شود تا دقيقاً اجر و پاداش و عقاب انسان مشخّص و معيّن شود ؟
و امّا مقدّمه دوّم آنكه : در آيات مباركات و روايات واردهء از ائمّه طاهرين صلوات الله و سلامه عليهم أجمعين وارد است كه خداوند در دنيا براى اعمال انسان ميزانى قرار داده است ؛ و در آخرت نيز اعمال را توزين ميكنند ؛ و ليكن در هيچ آيه و خبرى ديده نمىشود كه در يك كفّه ترازوى اعمال ، حسنات و در كفّه ديگر سيّئات را ميگذارند . بلكه آيات و روايات همه در دلالت بر اين مطلب اتّفاق دارند كه حسنات داراى ارزش و ثقل بوده و سيّئات بى ارزش و بدون
معاد شناسى (فارسى) — صفحة 132
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص١٣٢