ديگرى است كه بچّههايش را ميرانَد ؛ يك صداى خاصّى دارد چون به دشمن ميرسد ؛ و وقتى هم كه از انسان استرحام نمايد ؛ و طلب طعمه كند ، از صداى خاصّ او و از كيفيّت نگاه او مشهود است كه گرسنه است و طعام مىطلبد .
به هر حال تكلّم و تحديث زمين متناسب با خود آنست ؛ و حديث نمودن آن ارائه دادن و نشان دادن آنست ، با همان شعور و ادراكى كه داراست .
معناى وحى خدا بر زمين در اداى شهادت
و ديگر آنكه ميفرمايد :
بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحى لَها
، خداوند به زمين وحى كرده است ؛ وحى به معناى رسانيدن بعضى از معانى ملكوتى است از طريق باطن به عالم مُلك و ظاهر ، نسبت به هر موجودى متناسب با خودش .
وَ أَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً وَ مِنَ الشَّجَرِ وَ مِمَّا يَعْرِشُونَ * ثُمَّ كُلِي مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا
. « 1 »
« و پروردگار تو اى پيغمبر به زنبور عسل وحى فرستاد كه از كوهها و از درختان و از سقف خانههائى را كه بنا ميكنند ، براى خود خانههائى قرار دهيد ! و سپس از تمام ثمرات و بهرههاى ( موجود در گلها و نباتات شيرين و خوش طعم ) بخوريد ! و راه پروردگار خود را با تسليم و انقياد و اطاعت بپيمائيد !
معناى وحيى كه خداوند به زنبور عسل مىكند ، اين نيست كه بوسيلهء جبرائيل امين بر يك يك از افراد زنبور عسل نازل شود و اين
هامش
( 1 ) آيه 68 و صدر آيه 69 ، از سورهء 16 : النّحل